Το Logicomix είναι ένα από τα πιο ευφυή και ελκυστικά «μαθήματα ιστορίας των ιδεών» που έχω συναντήσει, μεταμφιεσμένο σε graphic novel. Παίρνοντας ως κεντρικό αφηγητή τον Μπέρτραντ Ράσελ και ακολουθώντας την πορεία του από την παιδική ηλικία μέχρι την κορύφωση (και την κρίση) του θεμελιωτικού προγράμματος στα μαθηματικά, το βιβλίο καταφέρνει να συμπυκνώσει δεκαετίες μαθηματικής, λογικής και φιλοσοφικής αναζήτησης σε μια αφήγηση που διαβάζεται με την ένταση ενός βιογραφικού μυθιστορήματος.
Ένα από τα μεγάλα ατού του Logicomix είναι ο τρόπος που ισορροπεί ανάμεσα στην ακρίβεια και στην προσβασιμότητα. Οι φιγούρες των Frege, Hilbert, Poincaré, Wittgenstein, Gödel και των άλλων «γιγάντων» της λογικής εμφανίζονται ως ζωντανοί χαρακτήρες, με εμμονές, φόβους, σχέσεις και εκρήξεις ιδιοφυΐας, όχι ως ψυχρά ονόματα σε μια βιβλιογραφία. Το βιβλίο καταφέρνει να δείξει ότι η αναζήτηση για απόλυτη βεβαιότητα στα μαθηματικά δεν είναι μια αφηρημένη άσκηση, αλλά ένα πάθος που διαπερνά βίους, οικογένειες, φιλίες και πολιτικές δεσμεύσεις, συχνά αγγίζοντας –όπως υπαινίσσεται και η ίδια η αφήγηση– τα όρια της ψυχικής αντοχής.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η ίδια η φόρμα: το σχέδιο του Αλέκου Παπαδάτου και το χρώμα της Annie Di Donna δεν λειτουργούν απλώς εικονογραφικά, αλλά ως πλήρης συν-αφήγηση. Από τα αμφιθέατρα της Οξφόρδης και τα πεδία μάχης του Α΄ Παγκοσμίου, μέχρι τις βόλτες γύρω από τον Παρθενώνα και τις σκηνές μιας παράστασης της «Ορέστειας» που πλαισιώνει και σχολιάζει το κλείσιμο της ιστορίας, οι εικόνες δίνουν ρυθμό, συναίσθημα και καθαρότητα σε έννοιες που θα μπορούσαν εύκολα σε κείμενο μόνο να γίνουν δυσπρόσιτες. Η αυτοαναφορική δομή –με τους ίδιους τους δημιουργούς να εμφανίζονται ως χαρακτήρες που συζητούν πώς να διηγηθούν την ιστορία– προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο παιχνιδιού και αναστοχασμού πάνω στο τι σημαίνει να αφηγείσαι την αναζήτηση της αλήθειας, χωρίς ποτέ να γίνεται αυτάρεσκη.
Το Logicomix στέκεται ταυτόχρονα ως ιστορικό μυθιστόρημα ιδεών, ως εισαγωγή (χωρίς μαθηματικούς τύπους) στην κρίσιμη στροφή της λογικής στον 20ό αιώνα, και ως ανθρώπινη ιστορία για τη σύγκρουση ανάμεσα στην ιδεώδη λογική και την ατελή πραγματικότητα. Είναι από εκείνα τα βιβλία που μπορείς να προτείνεις με την ίδια σιγουριά σε ανθρώπους της πληροφορικής, των μαθηματικών, της φιλοσοφίας, αλλά και σε αναγνώστες που απλώς αγαπούν τις δυνατές βιογραφικές αφηγήσεις – και που, κλείνοντάς το, νιώθουν ότι έχουν παρακολουθήσει μια αληθινά επική περιπέτεια ιδεών, χωρίς να χρειαστεί να ανοίξουν ούτε ένα εγχειρίδιο λογικής.
