Τις τελευταίες ημέρες στο κίνημα Wikimedia ξεχωρίζουν τεχνικές εξελίξεις που επηρεάζουν άμεσα τους συντάκτες και τους τεχνικούς, αλλαγές στην υποδομή που θα φανεί «στο πετσί» όλων των wiki, αλλά και δράσεις που σχετίζονται με τα 25 χρόνια της Wikipedia και την υποστήριξη εθελοντών.
(Σημείωση: Αυτό είχε γραφτεί για δημοσίευση την Τετάρτη 18 Μαρτίου, αλλά έμεινε ως προσχέδιο αντί να δημοσιευτεί άμεσα. Δημοσιεύεται σήμερα Δευτέρα 23 Μαρτίου αφού οι πληροφορίες εξακολουθούν να ισχύουν)
Υποδομή και λειτουργία των wiki
Έχει προγραμματιστεί εναλλαγή κέντρου δεδομένων (data center switchover) στις 25 Μαρτίου 2026, κατά την οποία όλα τα wiki του Wikimedia θα περάσουν για λίγα λεπτά σε λειτουργία μόνο για ανάγνωση γύρω στις 15:00 UTC. Αυτό σημαίνει ότι οι αναγνώστες δεν θα επηρεαστούν σημαντικά, αλλά καμία επεξεργασία ή αποθήκευση σελίδων δεν θα είναι δυνατή για σύντομο διάστημα, κάτι που καλό είναι να ληφθεί υπόψη σε εκδηλώσεις, μαραθωνίους ή μαζικές συνεισφορές που προγραμματίζονται εκείνη την ημέρα.
Στο ίδιο πλαίσιο, έχει δοθεί έμφαση στη σταθερότητα και την κλιμάκωση εργαλείων που δεν είχαν τακτική υποστήριξη, με ιδιαίτερη αναφορά σε βελτιώσεις στο εργαλείο Video2Commons, όπως πιο αξιόπιστη αυθεντικοποίηση, καλύτερη διαχείριση πολύ μεγάλων αρχείων και πιο διαφανή προβολή της ουράς εργασιών κατά τις μεταφορτώσεις από εξωτερικές πλατφόρμες προς τα Wikimedia Commons.
Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη καλύτερης κατανόησης των τάσεων των αναγνωστών σε ορισμένες περιοχές και εγχειρήματα, με προσπάθειες να βελτιωθεί η εμπειρία της ανάγνωσης και να ενθαρρυνθούν περισσότεροι αναγνώστες να γίνουν ενεργοί συντάκτες. Στο πλαίσιο αυτό παρακολουθούνται στενά οι τάσεις χρήσης στον ιστότοπο και γίνονται πειραματισμοί στη διάταξη σελίδων, τις προτάσεις περιεχομένου και τα νέα χαρακτηριστικά για νέους χρήστες.
Νέα εργαλεία για συντάκτες και τεχνικές αλλαγές
Στο VisualEditor, ένα από τα πιο σημαντικά νέα είναι η διάθεση του «Suggestion Mode» ως δοκιμαστική λειτουργία (beta feature) σε όλες τις γλωσσικές εκδόσεις της Wikipedia. Η λειτουργία αυτή προτείνει στους χρήστες συγκεκριμένες ενέργειες πάνω στο κείμενο, όπως προσθήκη παραπομπής σε προτάσεις χωρίς τεκμηρίωση, βελτίωση ύφους σε δύσκολα ή υπερβολικά «βαριά» τμήματα, ή διόρθωση ασαφών ή κόκκινων συνδέσμων. Ο στόχος είναι να υποστηριχθούν κυρίως οι λιγότερο έμπειροι συντάκτες, ώστε να κάνουν πιο ποιοτικές επεξεργασίες με μικρότερο γνωστικό φορτίο, αλλά χωρίς να αφαιρείται ο έλεγχος από τα χέρια των ανθρώπων.
Εξίσου σημαντική είναι η γενίκευση του «Paste Check» σε όλες τις Βικιπαίδειες, δηλαδή της λειτουργίας που ελέγχει όταν οι νέοι χρήστες επικολλούν μεγάλα κομμάτια κειμένου στη φόρμα επεξεργασίας. Αν το σύστημα εντοπίσει ότι το επικολλημένο κείμενο μοιάζει με κείμενο από άλλο ιστότοπο, εμφανίζει προειδοποίηση για πιθανή παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων και τους προτρέπει να ξαναγράψουν το κείμενο με δικά τους λόγια ή να βεβαιωθούν ότι υπάρχει κατάλληλη άδεια. Αυτό στοχεύει στη μείωση του φορτίου περιπολείας και στη βελτίωση της συμμόρφωσης με τις πολιτικές περί πνευματικών δικαιωμάτων χωρίς να τιμωρούνται a priori οι νέοι συντάκτες.
Έχουν επίσης γίνει βελτιώσεις στην κινητή διεπαφή, ώστε το μενού χρήστη στα κινητά να ευθυγραμμίζεται περισσότερο με την εμπειρία σε υπολογιστή. Αυτό αφορά κυρίως το πώς εμφανίζονται οι επιλογές χρήστη, τα συντομευμένα μενού και η πρόσβαση σε σελίδες όπως η σελίδα συζητήσεων, οι συνεισφορές και οι λίστες παρακολούθησης, με στόχο να μειωθεί η απόσταση μεταξύ mobile και desktop εμπειρίας, ιδιαίτερα για χρήστες που δουλεύουν εναλλάξ από διαφορετικές συσκευές.
Στο μέτωπο της ασφάλειας λογαριασμών, ξεκινά σταδιακή αυστηροποίηση της απαίτησης για χρήση δύο παραγόντων αυθεντικοποίησης (2FA) σε συγκεκριμένες κατηγορίες χρηστών με αυξημένα δικαιώματα. Η κατεύθυνση είναι ότι η 2FA θα γίνει στην πράξη προϋπόθεση για την ενεργή χρήση ορισμένων δικαιωμάτων (π.χ. πρόσβαση σε ευαίσθητες λειτουργίες διαχειριστών ή τεχνικών), ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος υποκλοπής λογαριασμών που έχουν κρίσιμο ρόλο στη διαχείριση των εγχειρημάτων.
Από την πλευρά των τεχνικών αλλαγών στον επεξεργαστή κώδικα και τα εργαλεία, το βελτιωμένο «Improved Syntax Highlighting» που βασίζεται στο CodeMirror 6 ετοιμάζεται να περάσει από beta σε προεπιλεγμένη λειτουργία μέχρι τον Μάιο 2026. Αυτό σημαίνει ότι ο χρωματισμός σύνταξης στον επεξεργαστή κώδικα θα είναι πιο γρήγορος, πιο ακριβής και θα υποστηρίζει καλύτερα τις διαφορετικές γλώσσες κώδικα που χρησιμοποιούνται στα wiki. Παράλληλα, σχεδιάζεται να αντικαταστήσει σταδιακά και το παλιότερο CodeEditor για JavaScript, CSS, JSON, και Lua, κάτι που επηρεάζει άμεσα όσους συντηρούν gadgets, user scripts, modules και άλλα τεχνικά εργαλεία.
Στο κομμάτι της αναζήτησης, οι χρήστες μπορούν ήδη να ταξινομούν τα αποτελέσματα αναζήτησης με περισσότερους τρόπους και τώρα προστέθηκε η δυνατότητα αλφαβητικής ταξινόμησης των αποτελεσμάτων με βάση τον τίτλο της σελίδας μέσω της «Προχωρημένης αναζήτησης». Αυτό έρχεται να προστεθεί στις υπάρχουσες ταξινομήσεις με βάση την ημερομηνία τελευταίας επεξεργασίας, την ημερομηνία δημιουργίας και τη συνάφεια, δίνοντας στους χρήστες περισσότερα εργαλεία για να βρουν ακριβώς το περιεχόμενο που τους ενδιαφέρει, ειδικά σε μεγάλα wiki με χιλιάδες άρθρα για το ίδιο θέμα.
Για τους αυτούς που δουλεύουν με πρότυπα, έχει δημιουργηθεί νέα ειδική σελίδα «Ειδικό:LintTemplateErrors». Η σελίδα αυτή συγκεντρώνει σελίδες που παρουσιάζουν σφάλματα lint λόγω προτύπων, δίνοντας ένα κεντρικό σημείο απ’ όπου μπορούν να εντοπιστούν και να διορθωθούν συστηματικά προβλήματα σε templates και modules που επηρεάζουν εκατοντάδες ή χιλιάδες σελίδες.
Σημειώνεται επίσης ότι είναι ανοιχτές οι υποψηφιότητες για τα «Coolest Tool Award 2026» μέχρι τις 23 Μαρτίου 2026. Ο θεσμός αυτός αναδεικνύει εργαλεία που δημιουργούνται από μέλη της κοινότητας και βελτιώνουν τη δουλειά πάνω στα εγχειρήματα του Wikimedia, από μικρά scripts που αυτοματοποιούν μικροδουλειές μέχρι περίπλοκες πλατφόρμες ανάλυσης δεδομένων.
Δράσεις για υποστήριξη εθελοντών
Σε επίπεδο αναγνώρισης εθελοντών, συνεχίζεται η πρωτοβουλία «WikiCelebrate», όπου αναδεικνύονται συγκεκριμένα πρόσωπα με σημαντική προσφορά στα εγχειρήματα. Πρόσφατα προβάλλεται η περίπτωση της Mervat, μίας από τις πιο έμπειρες και ενεργές συντάκτριες στην αραβόφωνη Βικιπαίδεια, ως παράδειγμα μακροχρόνιας, πολυεπίπεδης συμμετοχής που επηρεάζει όχι μόνο τα λήμματα αλλά και την κουλτούρα και τη φροντίδα της κοινότητας.
Ταυτόχρονα τρέχει ένα πιλοτικό έργο για το μελλοντικό τοπίο των θυγατρικών οργανώσεων του κινήματος («Future Affiliate Landscape»), με στόχο να εξεταστεί πώς τα chapters, τα user groups και οι thematic organizations θα μπορούσαν να οργανωθούν και να συνεργάζονται στο μέλλον. Το έργο αυτό βρίσκεται σε φάση δημόσιας διαβούλευσης και καλεί τις κοινότητες να σχολιάσουν σενάρια για τον ρόλο, την κατανομή ευθυνών και τις σχέσεις των διαφόρων οντοτήτων του κινήματος.
