Λογότυπο των Βικινέων

Από την αρχή του μήνα έχει ξεκινήσει (εκ νέου) η δοκιμαστική λειτουργία για τα ελληνικά Βικινέα (αντίστοιχα των αγγλικών Wikinews). Το εγχείρημα στεγάζεται στον επωαστήρα του Ιδρύματος Wikimedia όπου φιλοξενούνται όλα τα προτεινόμενα εγχειρήματα μέχρι να καταδειχθεί ότι μπορούν να είναι βιώσιμα ώστε να εγκριθεί η ανεξάρτητη λειτουργία τους με δικό τους wiki.

Σκοπός του εγχειρήματος είναι να παρουσιάσει επίκαιρο, συνεκτικό, άξιο δημοσίευσης και ψυχαγωγικό περιεχόμενο χωρίς προκατάληψη. Τα Βικινέα προωθούν την ιδέα της συμμετοχικής δημοσιογραφίας με βάση την πεποίθηση ότι οι πολίτες γνωρίζουν τι είναι ειδήσεις καλύτερα από τον καθένα. Το εγχείρημα Βικινέα είναι μια ελεύθερου περιεχομένου πηγή ειδήσεων του Ιδρύματος Wikimedia, που έχει στόχο να προσφέρει περιεχόμενο, χωρίς χρέωση, ενώ ο καθένας καλείται να συνεισφέρει δημοσιογραφικά κείμενα σχετικά με μεγάλα ή μικρά γεγονότα, προερχόμενα είτε από άμεση εμπειρία, ή ως συμπερίληψη από άλλη πηγή. Τα Βικινέα έχουν ιδρυθεί με την ιδέα να κτίσουν ένα μοναδικό περιβάλλον ειδήσεων που θα εμπλουτίσει το τοπίο των ΜΜΕ.

Η χρήση των Βικινέων επεκτείνεται πέρα από τη δημοσίευση των πρωτογενών δημοσιογραφικών ερευνών, με την παροχή ελεύθερων, ουδέτερων, και ολοκληρωμένων περιλήψεων των ειδήσεων από οπουδήποτε. Και θα είναι ήδη χρήσιμα ακόμα κι αν το φάσμα των θεματικών που καλύπτουν είναι γεμάτο κενά — επειδή σε αυτές τις θεματικές περιοχές, θα έχουμε ήδη επωφεληθεί από το συνεργατικό μοντέλο του βίκι. Τα Βικινέα θα αναπτύσσονται για να γίνουν πιο χρήσιμα κάθε μέρα. Κι ενώ τα Βικινέα επιδιώκουν να καταστούν μια μέρα μια χρήσιμη πηγή από μόνα τους, πρόκειται να προσφέρουν επίσης μια εναλλακτική λύση έναντι των ιδιωτικών πρακτορείων ειδήσεων όπως το Associated Press ή το Reuters, δηλαδή θα καθιστούν δυνατή σε ανεξάρτητες ομάδες ενημέρωσης την πρόσβαση σε μια υψηλής ποιότητας ροή ειδήσεων, χωρίς χρέωση, που θα αποτελέσει συμπλήρωμα των ρεπορτάζ τους. Χάρη στην απήχηση του ελεύθερου περιεχομένου, ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει τις δικές του ελεύθερες πηγές ειδήσεων — ακόμα και μη ουδέτερες — βασιζόμενος σ’αυτήν την προεργασία. Υπάρχουν πολλές προκλήσεις. Τα Βικινέα υιοθέτησαν τις βασικές αρχές που έκαναν την Wikipedia και τις άλλες ιστοσελίδες της Wikimedia αυτό που είναι σήμερα: ουδέτερο, ελεύθερο περιεχόμενο με ανοιχτές διαδικασίες στην λήψη των αποφάσεων.

Τα Wikinews είναι το μόνο εγχείρημα αδελφικό της Wikipedia στο οποίο δεν υπάρχει αντίστοιχο ελληνικό. Δοκιμαστική λειτουργία είχε ξεκινήσει και παλιότερα αλλά δεν προχώρησε καθώς ατόνησε η συνεισφορά αυτών που ενδιαφέρονταν. Αυτή τη φορά φαίνεται ότι υπάρχει περισσότερη όρεξη από τους χρήστες της Βικιπαίδειας που επανεκκίνησαν την προσπάθεια, και μάλλον έχουν ξεκινήσει με σωστές ενέργειες ώστε να οργανωθούν και ο χώρος να είναι έτοιμος ώστε να δεχθεί συνεισφορά και από χρήστες που δεν είχαν σχέση με την Βικιπαίδεια. Προσωπικά υποσχέθηκα τεχνική κυρίως βοήθεια (αν την χρειαστούν) και εύχομαι το εγχείρημα να γίνει επιτυχημένο. Όταν λέω επιτυχημένω, εννοώ όχι απλώς να ολοκληρωθεί η δοκιμαστική λειτουργία και να δημιουργηθεί το wiki. Εννοώ να έχει και περαιτέρω επιτυχία στο ελληνικό διαδίκτυο όπου περισσεύουν οι δήθεν ειδησεογραφικοί ιστότοποι και blog που απλώς αναπαράγουν ειδήσεις από αλλού ή δίνουν περισσό βάρος και σχολιάζουν ειδήσεις ανάλογα με την πολιτική ή ιδεολογική τους κατεύθυνση.  Πραγματική και ουδέτερη συμμετοχική δημοσιογραφία ή δημοσιογραφία των πολιτών δεν είχαμε μέχρι τώρα.

 

UPDATE:  Τα ελληνικά ΒΙΚΙΝΕΑ έχουν ξεκινήσει την κανονική τους λειτουργία εδώ στο http://el.wikinews.org. Θα κάνω μια καλύτερη ενημέρωση αργότερα.

Το Σάββατο 11 Δεκεμβρίου ώρα 17:00 θα γίνει παρουσίαση της Βικιπαίδειας και εκμάθηση της βασικής λειτουργίας του wiki σε ανοιχτό κοινό. Η δράση γίνεται με  συνδιοργάνωση από την Ένωση Ελλήνων Χρηστών και Φίλων ΕΛ/ΛΑΚ (greeklug). Θα μιλήσουν οι ArielGlenn, Knop92 κι εγώ.

Χώρος της παρουσίασης θα είναι το Εργαστήριο Η/Υ του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, 2ος όροφος, αίθουσα/εργαστήριο 213.

Χάρτες και τρόποι μετάβασης.

[gmap]

H Europeana, η ψηφιακή  βιβλιοθήκη που δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εξέδωσε μια διακήρυξη για το public domain (κοινό κτήμα).

Η διακήρυξη ξεκινά με τις ακόλουθες αξιώσεις:

Η Europeana, η ψηφιακή βιβλιοθήκη, μουσείο και αρχείο της Ευρώπης, ανήκει στο κοινό και πρέπει να αντιπροσωπεύει το κοινό συμφέρον.

Το κοινό κτήμα είναι το υλικό από το οποίο η κοινωνία παράγει γνώση και δημιουργεί νέα έργα πολιτισμού.

Το να έχουμε υγιές και αναπτυσσόμενο Κοινό Κτήμα είναι θεμελιώδες για την κοινωνική και οικονομική ευμάρεια της κοινωνίας.

Η ψηφιοποίηση του Κοινού Κτήματος δεν δημιουργεί νέα δικαιώματα επάνω του: έργα που βρίσκονται στο Κοινό Κτήμα σε ανάλογη μορφή συνεχίζουν να είναι Κοινό Κτήμα και όταν έχουν ψηφιοποιηθεί.

Το υπόλοιπο της διακήρυξης αναλύει και επιβεβαιώνει πολλά από τα σημεία που είχα αναφέρει στο σχετικό άρθρο μου NPG vs public domain. Η περίπτωση της National Portrait Gallery του Λονδίνου, αφορούσε την διεκδίκηση από την πινακοθήκη, των πνευματικών δικαιωμάτων (με αντίστοιχη εφαρμογή περιορισμών) για πίνακες ζωγραφικής που είναι κοινό κτήμα καθώς οι δημιουργοί τους έχουν πεθάνει εδώ και αιώνες. Είχα γράψει τότε, «εάν ιδρυτικός σκοπός της πινακοθήκης ήταν να διευκολύνει την πρόσβαση του κοινού σε όλα αυτά τα πορτραίτα, τότε το να θέτει περιορισμούς στον τόπο και χρόνο δημοσίευσης δεν έρχεται σε αντίθεση με τον σκοπό του;» Η Europeana με επιβεβαιώνει διακηρύσσοντας ότι παρόμοιοι οργανισμοί «[…] πρέπει να διασφαλίσουν ότι έργα που είναι Κοινό Κτήμα να είναι προσβάσιμα σε όλη την κοινωνία, κάνοντάς τα διαθέσιμα όσο είναι ευρέως δυνατό. Είναι σημαντικό για τους οργανισμούς μνήμης να αναγνωρίσουν  ότι ως φύλακες του κοινού μας πολιτισμού και γνώσης παίζουν κεντρικό ρόλο στο να ενδυναμώσουν την δημιουργικότητα των πολιτών και να παρέχουν τα ακατέργαστα υλικά για την σύγχρονη πολιτισμική, επιστημονική, τεχνολογική και οικονομική ανάπτυξη.»

Ας ελπίσουμε ότι η διακήρυξη της Europeana θα ληφθεί υπόψη και θα ταρακουνήσει αρκετούς από τους ιθύνοντες των ελληνικών μουσείων και αρχείων που διαφυλάσσουν το υλικό που διαθέτουν θέτοντας περιορισμούς και το πουλώντας το σαν να τους ανήκει. Πόσο ευχάριστο, πόσο υπεύθυνο και πραγματικά ουσιαστικό θα ήταν εάν τα προγράμματα ψηφιοποίησης που διαφημίζουν όλοι αυτοί οι οργανισμοί, είχαν ως αποτέλεσμα την ελεύθερη διάθεση αυτού του υλικού στο διαδίκτυο; Πόσο άχρηστη είναι αυτή η ψηφιοποίηση όταν αυτή παραμένει «κλειδωμένη» στους υπολογιστές του κάθε ιδρύματος; Ένα ανέκφραστο ακόμη όραμα, είναι η συνεργασία της Wikipedia και με ελληνικά ιδρύματα για την φιλοξενία του ψηφιοποιημένου υλικού στα εγχειρήματα του Wikimedia. Κάτι αντίστοιχο με αυτό που έχουν κάνει ιδρύματα (μουσεία, αρχειοθήκες, βιβλιοθήκες κλπ.) σε άλλα κράτη, που είχε ως αποτέλεσμα την ελεύθερη διάθεση εκατοντάδων χιλιάδων φωτογραφιών στο Wikimedia Commons. Ας ελπίσουμε να γίνει κάποτε δυνατό.

Διάγραμμα όπου φαίνεται πως οι χώρες της ΕΕ χρωστούν η μία στην άλλη.

Το διάγραμμα είναι από το άρθρο των ΝΥΤ «In and Out of Each Other’s European Wallets«. Αντιλαμβάνομαι το ότι είναι αρκετά πολύπλοκο ώστε να μηδενίσουν τα χρέη που εξισώνονται μεταξύ τους. Επιβεβαιώνει όμως το παράλογο του συστήματος.