Ομαδική φωτογραφία από το Wikimania 2014 στο Λονδίνο

Εξαιρετικά καθυστερημένα, τώρα που επιστρέφω σε κανονικούς ρυθμούς, παραθέτω εδώ την απαιτούμενη ανταπόκρισή μου από την συμμετοχή μου στο συνέδριο Wikimania 2014, στο Λονδίνο.

Το ίδιο το γεγονός ήταν πολύ καλά οργανωμένο. Περισσότεροι από 2000 σύνεδροι ήταν εκεί, έτσι ώστε γεμίσαμε το μεγαλύτερο μέρος του Barbican Centre με ανθρώπους που κυμαίνονταν από κορυφαίους ηγέτες σε πολλούς τομείς έως απλούς geeks (όπως εγώ;). Μια ιδέα της κλίμακας μπορεί να συναχθεί από το γεγονός ότι είχαμε 8 tracks δραστηριοτήτων (ομιλίες, παρουσιάσεις, εργαστήρια, συζητήσεις) που γέμιζαν όλα τα αμφιθέατρα και αίθουσες κάθε ημέρα καθώς και ένα καθημερινό 24-ωρο hackathon στον στεγασμένο κήπο. Το πιο σπουδαίο πράγμα για το hackathon στο Wikimania (στο οποίο πέρασα αρκετές ώρες) είναι ότι οι ειδικοί κάθονται ακριβώς δίπλα σου όταν συνεισφέρεις ή πειραματίζεσαι και μπορείς να πάρεις βοήθεια ή να εμπνευστείς από πράγματα που δοκιμάζονται ακριβώς εκείνη τη στιγμή.

Η επίσημη έναρξη του συνεδρίου έγινε το απόγευμα πριν την πρώτη ημέρα του (σε προηγούμενες χρονιές ήταν το πρωί της ίδιας ημέρας). Φυσικά είχαμε παρουσίαση από τους διοργανωτές και αναμενόμενα ομιλίες από τον Jimmy Wales και την Lila Tretikov την νέα διευθύντρια του Wikimedia Foundation (να μιλάει σαν τους αμερικάνους πάντως δεν το έχει). Επίσης η ομιλία του Salil Shetty από τη Διεθνή Αμνηστία, συγκίνησε όλους και υπενθύμισε κοινούς σκοπούς.

Οι επόμενες ημέρες ήταν εξαιρετικά γεμάτες. Δυστυχώς δεν μπόρεσα να κόψω τον εαυτό μου σε κομμάτια για να παρακολουθήσω κάποιες παρουσιάσεις που έτρεχαν ταυτόχρονα σε διαφορετικές αίθουσες. (Πρόγραμμα)

Παρακολούθησα παρουσιάσεις για κάποια ενδιαφέροντα projects, νέες τεχνολογίες ή νέες αναλύσεις δεδομένων. Όπως πάντα, σημαντικό μέρος του προγράμματος είχε να κάνει με το Wikipedia Education Program και γενικά την Wikipedia στην εκπαίδευση. Η παρουσίαση για τα 7 μεγαλύτερα λάθη του WEP, ήταν πολύ διαφωτιστική. Συμμετείχα επίσης σε δυο στρογγυλές συζητήσεις με θέματα για το “αν οι administrators είναι ηγέτες της κοινότητας” και για την μαζική δημιουργία λημμάτων από bot (οι απόψεις κινήθηκαν θετικά).

Μια παρουσίαση του Ralph Koster η οποία εξηγούσε θεωρητικά τι είναι παιχνίδι, επιτυχημένο παιχνίδι και τρόπους με τους οποίους αποδεικνύεται ότι η (συνεισφορά στην)  Βικιπαίδεια είναι επίσης ένα παιχνίδι, τράβηξε πολύ το ενδιαφέρον σε όλους. Κι εγώ την βρήκα πολύ καλή εκτός από το σημείο στο οποίο έκανε προτάσεις 🙂 . Η ομιλία του Dan Gilmor (συγγραφέα του We the Media) ήταν επίσης ενδιαφέρουσα.

Επίσης προσωπικά μου ήταν ενδιαφέρουσες οι παρουσιάσεις που παρουσίαζαν νέα στατιστικά αποτελέσματα, νέες μεθόδους αναλύσεων κλπ. Υπήρχε σε αυτό το θέμα έντονο ενδιαφέρον για ανάλυση της συμπεριφοράς και συνεισφοράς των ανώνυμων χρηστών προκειμένου να βρεθούν τρόποι να προσελκυστούν ως συντάκτες.

Σε ζητήματα τεχνολογίας, αναλύθηκαν ο VisualEditor και τα Wikidata, τα οποία ήταν το μεγάλο ζήτημα στην περυσινή Wikimania. Ήδη από τότε πολλοί είχαμε όνειρα για να μάθουμε να χτίζουμε πλαίσια πληροφοριών που θα αντλούν δεδομένα από τα Wikidata ώστε να χρησιμοποιούνται στην Βικιπαίδεια, αλλά η θλιβερή παρατήρηση είναι ότι σκεφτόμαστε ένα-δυο χρόνια μπροστά. Ακόμη είμαστε στο στάδιο της κατασκευής εργαλείων για να μεταναστεύσουν οι πληροφορίες των infoboxes από τις μεγάλες Βικιπαίδειες σε σχετικά αντικείμενα στα Wikidata. Ωστόσο, έχουν γίνει αρκετά βήματα προς τα εμπρός και υπάρχει ήδη πραγματική χρήση σε αρκετές Βικιπαίδειες.

Central Eastern European Meetup at #wikimania2014

Μια άλλη σημαντική εξέλιξη είναι η διερεύνηση της ανάπτυξης δομημένων δεδομένων στα Commons, παρόμοια με τα wikidata. Αυτό με τη σειρά του συνδέεται με τα σχέδια για τη μεταρρύθμιση του οδηγού επιφόρτωσης. Τα Commons ήταν πολύγλωσσα όλο αυτό το διάστημα και έχουν σταδιακά απομακρυνθεί από απλό κείμενο wiki σε περιγραφές μέσω προτύπων, έτσι αυτό είναι μια επίκαιρη συζήτηση για κάθε Βικιπαιδιστή για να εμπλακεί για το μέλλον των Wikidata, των Commons, και τα δομημένα δεδομένα στα υπόλοιπα εγχειρήματα.

Σημειώνω ότι έκανα κι εγώ μια παρουσίαση σχετικά με την ανταπόκριση της κοινότητας και τις επιπτώσεις της υπόθεσης Κατσανέβα στην κοινότητα. Ακόμη χρειάζεται να καθαρογράψω και να μεταφράσω τις σημειώσεις μου προκειμένου να την αναρτήσω και εδώ.

Εκτός του προγράμματος, συμμετείχα σε συναντήσεις για τα εκπαιδευτικά προγράμματα σε όλο τον κόσμο, για τα Wiki Loves, και για το Wikimedia στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Το συνέδριο έκλεισε όπως πάντα με την ομιλία του Jimmy Wales που για μια ακόμη φορά ήταν εύστοχη, πράγμα που υπογραμμίζει ότι δεν είναι αποξενωμένος από την κοινότητα, και με μηνύματα που καλό θα είναι να συζητήσουμε στο μέλλον.

Πριν από δυο χρόνια, ο ακαδημαϊκός και πολιτικός Θεόδωρος Κατσανέβας, έστειλε εξώδικο στον χρήστη/συντάκτη της Βικιπαίδειας Diu, απαιτώντας την διαγραφή μέρους του περιεχομένου από το βιογραφικό λήμμα για τον ίδιο και ζητώντας τα στοιχεία του χρήστη προκειμένου να ασκήσει εναντίον του τις νόμιμες αξιώσεις του από την προσβολή της προσωπικότητάς του.  Το επίμαχο περιεχόμενο ήταν η αναφορά στο λήμμα σχετικά με την διαθήκη του Ανδρέα Παπανδρέου, τότε πεθερού του Κατσανέβα, στην οποία τον χαρακτήριζε “όνειδος” για την οικογένειά του.

Ο Κατσανέβας στράφηκε κατά του χρήστη Diu επειδή αυτός ήταν που έβαλε τις σχετικές πληροφορίες στο λήμμα. Σύμφωνα με τις αρχές και την πολιτική της Βικιπαίδειας, ο Diu είχε τεκμηριώσει τις σχετικές πληροφορίες πολύ εύκολα, αφού ένα μεγάλο μέρος του Τύπου είχε ασχοληθεί με το γεγονός. Ο Κατσανέβας επίσης στράφηκε με εξώδικο και κατά της ΕΕΛ/ΛΑΚ πιστεύοντας ότι έχει κάποια θεσμική σχέση με την Βικιπαίδεια. Αυτή ευθύς δήλωσε αναρμόδια (όπως πράγματι είναι) και παρέπεμψε προς τον ίδιο τον χρήστη και το Ίδρυμα Wikimedia (στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί η Βικιπαίδεια).

Στις 26 Ιουνίου 2013 δικαστικός επιμελητής επέδωσε αγωγή εκ μέρους του Θεόδωρου Κατσανέβα κατά του χρήστη Diu και της ΕΕΛ/ΛΑΚ.  Στην αγωγή ο τελευταίος κατηγορεί τον χρήστη Diu μεταξύ άλλων ότι “διαστρέβλωσε με δόλο την αλήθεια προβαίνοντας σε κατάφωρα άδικες και κακόβουλες αναφορές στο πρόσωπό του παραποιώντας και αμαυρώνοντας με δόλο το βιογραφικό του σημείωμα” και ζητάει από την ελληνική δικαιοσύνη “να υποχρεωθεί σε καταβολή αποζημίωσης ύψους 200.000 ευρώ (με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής) καθώς και την προσωπική του κράτηση διάρκειας ενός έτους ως μέσο εκτέλεσης της εκδοθησόμενης αποφάσεως”. Σε περίπτωση δε μη συμμόρφωσης, δηλαδή μη διαγραφής του περιεχομένου σε περίπτωση αντίστοιχης διάταξης της εκδιδοθησόμενης απόφασης, ζητάει να υποχρεωθεί (ο Diu και η ΕΛΛΑΚ) “σε καταβολή χρηματικής ποινής 30.000 για κάθε ημέρα παραμονής” καθώς και να επιβληθεί στον Diu “προσωπική κράτηση ενός μήνα.”  Η δικάσιμος έχει οριστεί για τις 21 Ιανουαρίου 2016 στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Πριν λίγες ημέρες δικαστικός κλητήρας παρέδωσε στον Diu, αίτηση προσωρινής διαταγής εκδίκασης ασφαλιστικών μέτρων.  Συγκεκριμένα ζητάει: να εκδοθεί προσωρινή διαταγή που να υποχρεώνει τους καθ’ων να απαλείψουν προσωρινά από την περιγραφή του βιογραφικού μου στης Wikipedia τις προσβλητικές της τιμής και της υπολήψεώς μου λέξεις και φράσεις που αναφέρονται στο ιστορικό, μέχρι τη συζήτηση της αιτήσεώς μου και να καταδικασθούν οι εναγόμενοι στην εν γένει δικαστική μου δαπάνη. Εν ολίγοις αύριο Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2014, ο χρήστης Diu καλείται να παραστεί ενώπιον του προέδρου υπηρεσίας στα δικαστήρια Ευελπίδων για την εκδίκαση της προσωρινής διαταγής.

UPDATE: Η εκδίκαση της προσωρινής διαταγής πήρε αναβολή για αύριο Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου 2014.

Γεγονός είναι βέβαια ότι ακόμα και αν υπάρξει σχετική προσωρινή διαταγή που να δικαιώνει τον Θεόδωρο Κατσανέβα (κάτι το οποίο εξαιρετικά αμφίβολο) είναι αδύνατον στο χρήστη να προχωρήσει σε άρση των επίμαχων φράσεων καθώς δεν έχει την δυνατότητα να παραβιάσει την πολιτική χωρίς τις ανάλογες συνέπειες (επαναφορά, αναίρεση, φραγή) εντός της Βικιπαίδειας. Αλλά πολύ περισσότερο, το ίδιο περιεχόμενο μπορεί να επαναδημοσιευθεί από οποιονδήποτε άλλο χρήστη εκτός του αρχικού. Είναι άλλωστε γνωστό ότι τα λήμματα της Βικιπαίδειας είναι ανοιχτά για επεξεργασία από οποιονδήποτε και δεν υπάρχει καμία έγκριση από “αρχισυντάκτες”. Είναι εμφανές από το ιστορικό του λήμματος, ότι πολλές φορές συνεργάτες και δικηγόροι του Θεόδωρου Κατσανέβα (προφανώς) έχουν αφαιρέσει το επίμαχο περιεχόμενο, αλλά το ίδιο ή και περισσότερο εκτεταμένο έχει επαναφερθεί από άλλους χρήστες πλην του Diu. Αυτό κάνει ξεκάθαρο ότι ακόμη και αν ο οποιοσδήποτε χρήστης εξαναγκάζονταν νομικά ή με άλλους τρόπους να αφαιρέσει ή να τροποποιήσει ένα λήμμα, αυτό δεν μπορεί να εξαναγκάσει οποιονδήποτε άλλο να μην το επαναφέρει.

Δεν είναι η πρώτη φορά που κάποιος πολιτικός απαίτησε είτε με νομικές απειλές είτε με εξώδικα κατά αγνώστων να επιβάλλουν τα “εγκεκριμένα από τους ίδιους βιογραφικά τους”. Είναι όμως η μοναδική περίπτωση στην οποία ένας πολιτικός έχει προχωρήσει σε μια πραγματική μήνυση κατά ενός συγκεκριμένου χρήστη. Η πρακτική του Θεόδωρου Κατσανέβα να προχωρήσει σε αγωγή απευθείας προς έναν χρήστη του Wikipedia παρακάμπτοντας το προφανές, τις ίδιες τις εφημερίδες – παραπομπές, το περιεχόμενο των οποίων είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο, και πάνω στις οποίες βασίζεται το λήμμα, φαίνεται το λιγότερο απαράδεκτη και υποκριτική.

Εννοείται πως στο συγκεκριμένο ζήτημα ο χρήστης της Βικιπαίδειας έπραξε βάσει των κανόνων του εγχειρήματος έχοντας μάλιστα αιτιολογήσει τις κινήσεις του σε σχετικές συζητήσεις.  Πέρα από το προσωπικό ζήτημα, για την θετική έκβαση του οποίου η κοινότητα είναι αρκετά αισιόδοξη, η συγκεκριμένη αγωγή θεωρούμε ότι στρέφεται γενικότερα κατά του εγχειρήματος άσχετα αν στη θέση του κατηγορουμένου τυχαίνει να βρίσκεται μόνο ένας χρήστης. Είμαστε όλοι Diu!

Coding Challenge Logo

Το Wikimedia Foundation έχει προκηρύξει το διαγωνισμό October 2011 Coding Challenge για τον οποίο οι δηλώσεις συμμετοχής έχουν ήδη αρχίσει. Οι προγραμματιστές καλούνται να ενισχύσουν το MediaWiki, το λογισμικό πάνω στο οποίο λειτουργεί η Wikipedia, με ένα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Mobile Photo Upload – επιφόρτωση φωτογραφιών και βίντεο μέσω smartphone
  • Κάνοντας την Wikipedia Περισσότερο Ζωντανή – παρουσίαση των αλλαγών σε πραγματικό χρόνο
  • Wikipedia Slideshow – επίδειξη των όμορφων πολυμέσων της Wikipedia

Ο στόχος είναι απλός. Να βρεθούν προγραμματιστές που έχουν επίσης δεσμευθεί από το όραμα του Wikimedia: έναν κόσμο όπου κάθε ανθρώπινη ύπαρξη μπορεί ελεύθερα να μοιράζεται το σύνολο της γνώσης. Έχουν επιλεγεί κωδικοποιημένες προκλήσεις για πράγματα που είναι συναρπαστικά και εφικτά, και θα ήταν χρήσιμα στους χρήστες της Wikipedia παγκοσμίως.

Το μεγάλο βραβείο για κάθε πρόκληση θα είναι ένα ταξίδι με όλα τα έξοδα πληρωμένα σε μια εκδήλωση Wikimedia της επιλογής τους το 2012.  Άλλοι νικητές θα λάβουν ένα πιστοποιητικό αριστείας στον προγραμματισμό από το Ίδρυμα Wikimedia (μια μεγάλη προσθήκη στο βιογραφικό του καθενός).

Μέσα σε λιγότερο από μια ημέρα, 500 διαγωνιζόμενοι από 80 χώρες είχαν ήδη υπογράψει να συμμετέχουν, αλλά οι αιτήσεις συμμετοχής στο διαγωνισμό θα γίνονται δεκτές μέχρι τις 7 του Νοέμβρη, 2011, ώρα 23:59 UTC. Ο κώδικας θα πρέπει να ανεβεί στο Github, Gitorious, ή MediaWiki και πρέπει να είναι πλήρως ανοικτού κώδικα. Δείτε τους κανόνες και το FAQ για λεπτομέρειες.

 

Λογότυπο των Βικινέων

Από την αρχή του μήνα έχει ξεκινήσει (εκ νέου) η δοκιμαστική λειτουργία για τα ελληνικά Βικινέα (αντίστοιχα των αγγλικών Wikinews). Το εγχείρημα στεγάζεται στον επωαστήρα του Ιδρύματος Wikimedia όπου φιλοξενούνται όλα τα προτεινόμενα εγχειρήματα μέχρι να καταδειχθεί ότι μπορούν να είναι βιώσιμα ώστε να εγκριθεί η ανεξάρτητη λειτουργία τους με δικό τους wiki.

Σκοπός του εγχειρήματος είναι να παρουσιάσει επίκαιρο, συνεκτικό, άξιο δημοσίευσης και ψυχαγωγικό περιεχόμενο χωρίς προκατάληψη. Τα Βικινέα προωθούν την ιδέα της συμμετοχικής δημοσιογραφίας με βάση την πεποίθηση ότι οι πολίτες γνωρίζουν τι είναι ειδήσεις καλύτερα από τον καθένα. Το εγχείρημα Βικινέα είναι μια ελεύθερου περιεχομένου πηγή ειδήσεων του Ιδρύματος Wikimedia, που έχει στόχο να προσφέρει περιεχόμενο, χωρίς χρέωση, ενώ ο καθένας καλείται να συνεισφέρει δημοσιογραφικά κείμενα σχετικά με μεγάλα ή μικρά γεγονότα, προερχόμενα είτε από άμεση εμπειρία, ή ως συμπερίληψη από άλλη πηγή. Τα Βικινέα έχουν ιδρυθεί με την ιδέα να κτίσουν ένα μοναδικό περιβάλλον ειδήσεων που θα εμπλουτίσει το τοπίο των ΜΜΕ.

Η χρήση των Βικινέων επεκτείνεται πέρα από τη δημοσίευση των πρωτογενών δημοσιογραφικών ερευνών, με την παροχή ελεύθερων, ουδέτερων, και ολοκληρωμένων περιλήψεων των ειδήσεων από οπουδήποτε. Και θα είναι ήδη χρήσιμα ακόμα κι αν το φάσμα των θεματικών που καλύπτουν είναι γεμάτο κενά — επειδή σε αυτές τις θεματικές περιοχές, θα έχουμε ήδη επωφεληθεί από το συνεργατικό μοντέλο του βίκι. Τα Βικινέα θα αναπτύσσονται για να γίνουν πιο χρήσιμα κάθε μέρα. Κι ενώ τα Βικινέα επιδιώκουν να καταστούν μια μέρα μια χρήσιμη πηγή από μόνα τους, πρόκειται να προσφέρουν επίσης μια εναλλακτική λύση έναντι των ιδιωτικών πρακτορείων ειδήσεων όπως το Associated Press ή το Reuters, δηλαδή θα καθιστούν δυνατή σε ανεξάρτητες ομάδες ενημέρωσης την πρόσβαση σε μια υψηλής ποιότητας ροή ειδήσεων, χωρίς χρέωση, που θα αποτελέσει συμπλήρωμα των ρεπορτάζ τους. Χάρη στην απήχηση του ελεύθερου περιεχομένου, ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει τις δικές του ελεύθερες πηγές ειδήσεων — ακόμα και μη ουδέτερες — βασιζόμενος σ’αυτήν την προεργασία. Υπάρχουν πολλές προκλήσεις. Τα Βικινέα υιοθέτησαν τις βασικές αρχές που έκαναν την Wikipedia και τις άλλες ιστοσελίδες της Wikimedia αυτό που είναι σήμερα: ουδέτερο, ελεύθερο περιεχόμενο με ανοιχτές διαδικασίες στην λήψη των αποφάσεων.

Τα Wikinews είναι το μόνο εγχείρημα αδελφικό της Wikipedia στο οποίο δεν υπάρχει αντίστοιχο ελληνικό. Δοκιμαστική λειτουργία είχε ξεκινήσει και παλιότερα αλλά δεν προχώρησε καθώς ατόνησε η συνεισφορά αυτών που ενδιαφέρονταν. Αυτή τη φορά φαίνεται ότι υπάρχει περισσότερη όρεξη από τους χρήστες της Βικιπαίδειας που επανεκκίνησαν την προσπάθεια, και μάλλον έχουν ξεκινήσει με σωστές ενέργειες ώστε να οργανωθούν και ο χώρος να είναι έτοιμος ώστε να δεχθεί συνεισφορά και από χρήστες που δεν είχαν σχέση με την Βικιπαίδεια. Προσωπικά υποσχέθηκα τεχνική κυρίως βοήθεια (αν την χρειαστούν) και εύχομαι το εγχείρημα να γίνει επιτυχημένο. Όταν λέω επιτυχημένω, εννοώ όχι απλώς να ολοκληρωθεί η δοκιμαστική λειτουργία και να δημιουργηθεί το wiki. Εννοώ να έχει και περαιτέρω επιτυχία στο ελληνικό διαδίκτυο όπου περισσεύουν οι δήθεν ειδησεογραφικοί ιστότοποι και blog που απλώς αναπαράγουν ειδήσεις από αλλού ή δίνουν περισσό βάρος και σχολιάζουν ειδήσεις ανάλογα με την πολιτική ή ιδεολογική τους κατεύθυνση.  Πραγματική και ουδέτερη συμμετοχική δημοσιογραφία ή δημοσιογραφία των πολιτών δεν είχαμε μέχρι τώρα.

 

UPDATE:  Τα ελληνικά ΒΙΚΙΝΕΑ έχουν ξεκινήσει την κανονική τους λειτουργία εδώ στο http://el.wikinews.org. Θα κάνω μια καλύτερη ενημέρωση αργότερα.