Wikimania Esino Lario logo squared.svg

Ήρθε ο καιρός να κάνω μια αναφορά για τη συμμετοχή μου στο Wikimania 2016. Το φετινό Wikimania, έγινε στο Εσίνο Λάριο, ένα χωριό 600-700 κατοίκων πάνω από την Λίμνη Κόμο στην Ιταλία.

 

Tο Εσίνο Λάριο

Το κυρίως συνέδριο στο οποίο και συμμετείχα (με υποτροφία από το Ίδρυμα Wikimedia), έγινε μεταξύ 24 και 26 Ιουνίου. Ο ίδιος έφτασα το βράδυ της Πέμπτης 23 Ιουλίου και μπήκα αμέσως στο πνεύμα. Οι Βικιπαιδιστές ήταν πολύ περισσότεροι από τον πληθυσμό του χωριού. Στο οποίο όμως, βρίσκονταν και ένα ολόκληρο πλήθος εθελοντών κατοίκων και φοιτητών που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στη διοργάνωση. Φυσικά και μεγάλος αριθμός αστυνομίας, χωροφυλακής, και άλλων σεκιουριτάδων… Ήταν αρκετά περίεργη η διευθέτηση ως προς την τοποθεσία, καθώς οι διάφορες συνεδρίες γίνονταν σε διαφορετικά κτίρια, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να χρειαζόταν να διασχίσεις σχεδόν ολόκληρο το χωριό, με μεγάλες υψομετρικές διαφορές για να πας από ένα σημείο στο άλλο.

Το συνέδριο ουσιαστικά ξεκίνησε, όπως πάντα, με ομιλία από τον Τζίμι Γουέιλς, και τους διοργανωτές του. Εκεί ανακοινώθηκε ότι η Κάθριν Μαρ (Katherine Maher) διορίστηκε Εκτελεστική Διευθύντρια του Ιδρύματος Wikimedia, ενώ κατείχε προσωρινά τη θέση. Ο Τζίμι λύγισε όταν αναφέρθηκε στην πρόσφατη δολοφονία της φίλης του Τζο Κοξ. Υπήρχαν δύο Βικιπαιδιστές του Έτους, για πρώτη φορά: η Rosie Stephenson-Goodknight και η Emily Temple-Wood. Οι διοργανωτές αναφέρθηκαν στο πρόγραμμα και στις ανάγκες, την επιρροή και την αναβάθμιση του χωριού χάρη στην διοργάνωση του Wikimania (π.χ. έγινε νέα σύνδεση internet με οπτικές ίνες, και για να γίνει ξαναέστρωσαν όλα τα καλντερίμια!).

Από τις πρώτες συνεδρίες που συμμετείχα ήταν συζήτηση σχετικά με τις ευκαιρίες και τις δυνατότητες για δραστηριότητες «GLAM» (συνεργασίες με πινακοθήκες, βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία). Διατυπώθηκε ότι πρέπει πάντα να αναζητούμε τι θέλουν αυτά τα ιδρύματα, και όχι απλά εμείς οι Βικιπαιδιστές, καθώς πρέπει να υπάρχει αμοιβαίο όφελος από τέτοιες συνεργασίες. Επίσης ζητήθηκε τεκμηρίωση για τις βέλτιστες πρακτικές και νέα πειράματα για διάφορες συνεργασίες. Ακολούθως συμμετείχα σε μια επίσης ανοιχτή συζήτηση σχετικά με την Βικιπαίδεια στην Εκπαίδευση. Συμφωνήθηκε εκεί ότι κατά τον σχεδιασμό και την εκτέλεση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος θα πρέπει να αναγνωρίζονται πρώτα οι εκπαιδευτικοί στόχοι του μαθήματος, και ότι πρέπει να αφήνονται οι σπουδαστές και οι εκπαιδευτικοί να πορευθούν σύμφωνα με αυτά που θέλουν να μάθουν σχετικά με το μάθημά τους – χωρίς πίεση να κάνουν ότι κάνουμε όλοι ως εθελοντές.

Συζήτηση για δραστηριότητες GLAM

Δεν χάνω ποτέ την παρουσίαση του Deror Lin για τα ποιο «cool» πρότζεκτ που κάνουν ομάδες χρηστών wikimedia και chapters σε όλο τον κόσμο. Τα τρία περισσότερο δημοφιλή ήταν το Wikipedia for Peace στην Αυστρία, το WikiNobel στην Νορβηγία, και το WikiClub στην Αρμενία που ψηφίστηκε (δια βοής) ως περισσότερο «cool» από όλα (αν και -προσωπική εκτίμηση- όχι τόσο πρωτότυπο πλέον). Επόμενη παρουσίαση που παρακολούθησα ήταν για το «Archives Challenge», ένα διαγωνισμό που διοργάνωση το Βουλγαρικό user group με τα Βουλγαρικά Κρατικά Αρχεία. Πιθανά έχουν δει κάποιοι και εδώ επεξεργασίες βούλγαρων που πρόσθεσαν σε λήμματα κάποιες παλιές φωτογραφίες που προέρχονταν από αυτά τα αρχεία.

Συνάντηση του Wikimedia Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, στο Wikimania 2016.

 Μετά το τέλος του κύριου προγράμματος της πρώτης ημέρας συμμετείχαμε με τον Magioladitis στη συνάντηση του Wikimedia Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στο οποίο είναι μέλος το WM UG Greeece. Σε αυτό συζητήθηκαν ζητήματα σχετικά με: ορισμός και ταυτότητα του «CEE» (ποιες χώρες/κοινότητες μπορούν να είναι μέλη, π.χ. ερώτημα για Καζακστάν), έγινε ανασκόπηση του CEE Spring 2016, συζητήθηκε για τις χώρες που ενδιαφέρονται για την διεξαγωγή του Wiki Loves Monuments (ως user group αναφέραμε την επιθυμία και προσπάθειές μας, αλλά και δυσκολίες που υπάρχουν), το hackathon στη Βιέννη το 2017, και αναζητήθηκαν/διατυπώθηκαν ιδέες για νέες πρωτότυπες διοργανώσεις.

Την δεύτερη ημέρα συμμετείχα σε workshop του IdeaLab για την μετατροπή ιδεών σε δραστηριότητες. Ακολούθως παρακολούθησα παρουσιάσεις για την χρήση της Βικιπαίδειας στην πανεπιστημιακή και την δευτεροβάθμια εκπαίδευση, για δραστηριότητες με GLAM, και για διαγωνισμούς. Αργότερα, συμμετείχα σε συζητήσεις για την υγεία της κοινότητας, ειδικότερα για τις βασικές αρχές της συνεργασίας και ακολούθως για την αντιμετώπιση της παρενόχλησης από χρήστη σε χρήστη. Σε αυτό το δεύτερο κομμάτι ζητήθηκαν και ιδέες για το πως το λογισμικό θα μπορούσε να ανιχνεύει πιθανά παρενοχλητικά/επιθετικά κείμενα και να προσπαθεί να επιβραδύνει την ανταλλαγή μηνυμάτων ώστε οι διαφωνούντες να έχουν χρόνο στο να σκεφτούν περισσότερο αυτά που γράφουν.

Wikidojo: Προσπαθώντας να γράψω σε πληκτρολόγιο με γερμανική διάταξη πλήκτρων. 🙂

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας συμμετείχα στο πρώτο μου Wikidojo το οποίο βρήκα πολύ ενδιαφέρον, περισσότερο για τους έμπειρους χρήστες. Με χρόνο επτά λεπτά ο καθένας προσπαθούμε να γράψουμε ένα λήμμα, με μόνο ένα να γράφει εξηγώντας τι κάνει, έναν να του δίνει συμβουλές, και οι υπόλοιποι χωρίς να μιλούν να παρακολουθούν σε μεγάλη οθόνη τον τρόπο που δουλεύουν. Είναι χρήσιμο για να βλέπουμε τις πρακτικές άλλων έμπειρων χρηστών για πράγματα τα οποία απλά κάνουμε με ένα τρόπο ενώ άλλος έχει ευκολότερο κλπ. Επίσης χρήσιμο για να βλέπουμε που προβληματίζονται οι νέοι χρήστες: ένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε κάνει καμία επεξεργασία στη ζωή του.

 

Παρουσίαση: Πρόσβαση στη Βικιπαίδεια από περισσότερες κινητές συσκευές σε σχέση με υπολογιστές.

 Την τρίτη ημέρα συμμετείχα σε συζήτηση σχετικά με τεχνικά εργαλεία επιθεώρησης και επιμέλειας λημμάτων, με προτάσεις για νέα αυτόματα εργαλεία. Αργότερα παρακολούθησα παρουσιάσεις για εργαλεία και επεκτάσεις που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε (ή χρησιμοποιούμε ήδη), τις προσαρμογές και τις έννοιες για την ανάγνωση της Βικιπαίδειας μέσω κινητών συσκευών (είπαμε ξεπερνάμε ήδη το 50%) και για το API των Wikidata.

Η τελετή λήξης ήταν πολύ «χαλαρή», με ορθοστασία κάτω από τον ήλιο και πολύ κόσμο. Χωρίς ιδιαίτερα βικιπαιδικό χαρακτήρα, κατά τη γνώμη μου, περίμενα περισσότερα από αυτή. Γενικά όμως, πολύ σημαντικό στοιχείο στο όλο συνέδριο ήταν η ανάμιξη των βικιπαιδιστών από διάφορες χώρες ώστε να μπορούν να ανταλλάξουν απόψεις. Ειδικά μεταξύ των συνεδριών υπήρχε αρκετός χρόνος, και ακόμη και οι διευθετήσεις για το φαγητό ήταν τέτοιες που «ανάγκαζε» να αλλάζεις συνεχώς χώρο και παρέα ώστε να συναντήσεις όσο το δυνατό περισσότερο κόσμο. Με αυτό τον τρόπο αντάλλαξα απόψεις, νέα, και ιδέες με άλλους βικιπαιδιστές – φυσικά πολλούς από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ αλλά ακόμη και από την Χιλή, το Ιράν, την Ινδία.

Γενικά η ιδέα να διεξαχθεί ένα τέτοιο συνέδριο σε ένα χωριό 700 κατοίκων πάνω σε ένα βουνό ήταν τουλάχιστον ενδιαφέρουσα, και σίγουρα δεν έμοιαζε με κανένα άλλο Wikimania. Όπως πάντα βέβαια ήταν ενδιαφέρον και χρήσιμο. Πολλές από τις ιδέες και προτάσεις που αποκομίσαμε τις έχουμε βάλει ήδη σε επεξεργασία για υλοποίηση, και άλλες απλά περιμένουν τον καιρό τους για να εξελιχθούν σε κάτι χειροπιαστό.

 

Πριν από δυο χρόνια, ο ακαδημαϊκός και πολιτικός Θεόδωρος Κατσανέβας, έστειλε εξώδικο στον χρήστη/συντάκτη της Βικιπαίδειας Diu, απαιτώντας την διαγραφή μέρους του περιεχομένου από το βιογραφικό λήμμα για τον ίδιο και ζητώντας τα στοιχεία του χρήστη προκειμένου να ασκήσει εναντίον του τις νόμιμες αξιώσεις του από την προσβολή της προσωπικότητάς του.  Το επίμαχο περιεχόμενο ήταν η αναφορά στο λήμμα σχετικά με την διαθήκη του Ανδρέα Παπανδρέου, τότε πεθερού του Κατσανέβα, στην οποία τον χαρακτήριζε «όνειδος» για την οικογένειά του.

Ο Κατσανέβας στράφηκε κατά του χρήστη Diu επειδή αυτός ήταν που έβαλε τις σχετικές πληροφορίες στο λήμμα. Σύμφωνα με τις αρχές και την πολιτική της Βικιπαίδειας, ο Diu είχε τεκμηριώσει τις σχετικές πληροφορίες πολύ εύκολα, αφού ένα μεγάλο μέρος του Τύπου είχε ασχοληθεί με το γεγονός. Ο Κατσανέβας επίσης στράφηκε με εξώδικο και κατά της ΕΕΛ/ΛΑΚ πιστεύοντας ότι έχει κάποια θεσμική σχέση με την Βικιπαίδεια. Αυτή ευθύς δήλωσε αναρμόδια (όπως πράγματι είναι) και παρέπεμψε προς τον ίδιο τον χρήστη και το Ίδρυμα Wikimedia (στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί η Βικιπαίδεια).

Στις 26 Ιουνίου 2013 δικαστικός επιμελητής επέδωσε αγωγή εκ μέρους του Θεόδωρου Κατσανέβα κατά του χρήστη Diu και της ΕΕΛ/ΛΑΚ.  Στην αγωγή ο τελευταίος κατηγορεί τον χρήστη Diu μεταξύ άλλων ότι «διαστρέβλωσε με δόλο την αλήθεια προβαίνοντας σε κατάφωρα άδικες και κακόβουλες αναφορές στο πρόσωπό του παραποιώντας και αμαυρώνοντας με δόλο το βιογραφικό του σημείωμα» και ζητάει από την ελληνική δικαιοσύνη «να υποχρεωθεί σε καταβολή αποζημίωσης ύψους 200.000 ευρώ (με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής) καθώς και την προσωπική του κράτηση διάρκειας ενός έτους ως μέσο εκτέλεσης της εκδοθησόμενης αποφάσεως». Σε περίπτωση δε μη συμμόρφωσης, δηλαδή μη διαγραφής του περιεχομένου σε περίπτωση αντίστοιχης διάταξης της εκδιδοθησόμενης απόφασης, ζητάει να υποχρεωθεί (ο Diu και η ΕΛΛΑΚ) «σε καταβολή χρηματικής ποινής 30.000 για κάθε ημέρα παραμονής» καθώς και να επιβληθεί στον Diu «προσωπική κράτηση ενός μήνα.»  Η δικάσιμος έχει οριστεί για τις 21 Ιανουαρίου 2016 στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Πριν λίγες ημέρες δικαστικός κλητήρας παρέδωσε στον Diu, αίτηση προσωρινής διαταγής εκδίκασης ασφαλιστικών μέτρων.  Συγκεκριμένα ζητάει: να εκδοθεί προσωρινή διαταγή που να υποχρεώνει τους καθ’ων να απαλείψουν προσωρινά από την περιγραφή του βιογραφικού μου στης Wikipedia τις προσβλητικές της τιμής και της υπολήψεώς μου λέξεις και φράσεις που αναφέρονται στο ιστορικό, μέχρι τη συζήτηση της αιτήσεώς μου και να καταδικασθούν οι εναγόμενοι στην εν γένει δικαστική μου δαπάνη. Εν ολίγοις αύριο Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2014, ο χρήστης Diu καλείται να παραστεί ενώπιον του προέδρου υπηρεσίας στα δικαστήρια Ευελπίδων για την εκδίκαση της προσωρινής διαταγής.

UPDATE: Η εκδίκαση της προσωρινής διαταγής πήρε αναβολή για αύριο Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου 2014.

Γεγονός είναι βέβαια ότι ακόμα και αν υπάρξει σχετική προσωρινή διαταγή που να δικαιώνει τον Θεόδωρο Κατσανέβα (κάτι το οποίο εξαιρετικά αμφίβολο) είναι αδύνατον στο χρήστη να προχωρήσει σε άρση των επίμαχων φράσεων καθώς δεν έχει την δυνατότητα να παραβιάσει την πολιτική χωρίς τις ανάλογες συνέπειες (επαναφορά, αναίρεση, φραγή) εντός της Βικιπαίδειας. Αλλά πολύ περισσότερο, το ίδιο περιεχόμενο μπορεί να επαναδημοσιευθεί από οποιονδήποτε άλλο χρήστη εκτός του αρχικού. Είναι άλλωστε γνωστό ότι τα λήμματα της Βικιπαίδειας είναι ανοιχτά για επεξεργασία από οποιονδήποτε και δεν υπάρχει καμία έγκριση από «αρχισυντάκτες». Είναι εμφανές από το ιστορικό του λήμματος, ότι πολλές φορές συνεργάτες και δικηγόροι του Θεόδωρου Κατσανέβα (προφανώς) έχουν αφαιρέσει το επίμαχο περιεχόμενο, αλλά το ίδιο ή και περισσότερο εκτεταμένο έχει επαναφερθεί από άλλους χρήστες πλην του Diu. Αυτό κάνει ξεκάθαρο ότι ακόμη και αν ο οποιοσδήποτε χρήστης εξαναγκάζονταν νομικά ή με άλλους τρόπους να αφαιρέσει ή να τροποποιήσει ένα λήμμα, αυτό δεν μπορεί να εξαναγκάσει οποιονδήποτε άλλο να μην το επαναφέρει.

Δεν είναι η πρώτη φορά που κάποιος πολιτικός απαίτησε είτε με νομικές απειλές είτε με εξώδικα κατά αγνώστων να επιβάλλουν τα «εγκεκριμένα από τους ίδιους βιογραφικά τους». Είναι όμως η μοναδική περίπτωση στην οποία ένας πολιτικός έχει προχωρήσει σε μια πραγματική μήνυση κατά ενός συγκεκριμένου χρήστη. Η πρακτική του Θεόδωρου Κατσανέβα να προχωρήσει σε αγωγή απευθείας προς έναν χρήστη του Wikipedia παρακάμπτοντας το προφανές, τις ίδιες τις εφημερίδες – παραπομπές, το περιεχόμενο των οποίων είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο, και πάνω στις οποίες βασίζεται το λήμμα, φαίνεται το λιγότερο απαράδεκτη και υποκριτική.

Εννοείται πως στο συγκεκριμένο ζήτημα ο χρήστης της Βικιπαίδειας έπραξε βάσει των κανόνων του εγχειρήματος έχοντας μάλιστα αιτιολογήσει τις κινήσεις του σε σχετικές συζητήσεις.  Πέρα από το προσωπικό ζήτημα, για την θετική έκβαση του οποίου η κοινότητα είναι αρκετά αισιόδοξη, η συγκεκριμένη αγωγή θεωρούμε ότι στρέφεται γενικότερα κατά του εγχειρήματος άσχετα αν στη θέση του κατηγορουμένου τυχαίνει να βρίσκεται μόνο ένας χρήστης. Είμαστε όλοι Diu!

Εδώ και τρία χρόνια, περισσότεροι από 200 φοιτητές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ήρθαν σε επαφή με την Wikipedia, είτε για να την αναλύσουν είτε για να την εμπλουτίσουν. Τόσο οι ίδιοι, όσο και η Wikipedia, κερδίζουμε από αυτή τη σχέση.

Η πρώτη επαφή της εκπαιδευτικής διαδικασίας με την Wikipedia, έγινε μέσα από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Επιστήμη του Web, όπου μέσα από αυτό αναπτύχθηκε η ελληνική έκδοση της DBpedia και σταδιακά εμπλουτίστηκε και βελτιώθηκε. Μετά από παρουσιάσεις στους μεταπτυχιακούς φοιτητές σχετικά με την λειτουργία των προτύπων του MediaWiki, αυτοί μπόρεσαν να δημιουργήσουν νέα infoboxes, να διορθώσουν παλιότερα και να δημιουργήσουν την οντολογία για εισαγωγή των πληροφοριών από την Wikipedia στην DBpedia. Το ίδιο έκαναν για άλλες δύο χρονιές, ενώ παράλληλα δημιούργησαν και σημαντικά λήμματα σχετικά με τα μαθηματικά.

Στην πανεπιστημιούπολη του ΑΠΘ, λίγα μέτρα μακρύτερα από την Μαθηματική Σχολή, βρίσκεται η Ιατρική Σχολή.  Στο προπτυχιακό μάθημα της Ιατρικής Εκπαίδευσης, για δύο χρονιές ζητήθηκε ως εργασία η μετάφραση ιατρικών λημμάτων. Στοχεύοντας στην ποιότητα αντί την ποσότητα μεταφρασμένων λημμάτων, οι φοιτητές σχημάτισαν ομάδες δυο-τριών ατόμων για να δουλέψουν στο ίδιο λήμμα. Αυτό έδωσε το πλεονέκτημα της πολυπεξεργασίας, που βοήθησε στην διόρθωση σφαλμάτων και επίλυση προβλημάτων από τους ίδιους τους φοιτητές. Από μια λίστα προτεινόμενων θεμάτων, αρκετοί είχαν επιλέξει να μεταφράσουν featured articles από την αγγλική Wikipedia, και σε αρκετές περιπτώσεις η μετάφραση δεν υπολείπεται σε τίποτε το πρωτότυπο λήμμα. Φαίνεται ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν αναγνωριστεί ως αξιόλογα και στην ελληνική Βικιπαίδεια, απλά επειδή κανείς δεν σκέφτηκε να τα προτείνει!

φοιτητές μπροστά από υπολογιστές και όρθιος βικιπαιδιστής που κοιτούν μια οθόνη

Εργαστήριο εκμάθησης επεξεργασίας στη Μαθηματική Σχολή του ΑΠΘ.

Ακολουθώντας την προηγούμενη εμπειρία, το ίδιο μοντέλο εργασίας μεταφέρθηκε αυτή τη χρονιά και στο προπτυχιακό τμήμα της Μαθηματικής Σχολής. Αυτή την φορά όμως εμπλουτίστηκε όχι μόνο με την δυνατότητα επεξεργασίας κάθε λήμματος από πολλούς φοιτητές αλλά και εκτός από την επιτόπου εκπαίδευση πάνω στη Wikipedia, τους ενισχύσαμε με την ύπαρξη Online Ambassadors που έχουν ως σκοπό να καθοδηγήσουν και να συμβουλέψουν τους φοιτητές και να τους βοηθήσουν σε όποιο πρόβλημα τους προκύψει. Για τα προτεινόμενα θέματα μετάφρασης, μια προτιμούμενη προτεραιότητα δόθηκε για λήμματα σε κλάσεις ανώτερης ποιότητας και ύψιστης ως μέσης σπουδαιότητας. Από ότι φαίνεται θα είναι επίσης μια πετυχημένη εργασία που θα ενισχύσει την ελληνική Wikipedia με μια σειρά καλών λημμάτων.

Η μετάφραση λημμάτων της Wikipedia είναι κάτι που ενισχύει τους φοιτητές με την τριβή τους στην ορολογία της επιστήμης τους, όπως π.χ. στην ιδιαίτερα δύσκολη ιατρική ορολογία. Ιδιαίτερα εκεί, η γενική ομολογία είναι ότι δεν θα μπορούσε κανείς εύκολα να μεταφράσει κείμενα με ιατρικούς όρους, χωρίς να έχει άμεση σχέση με το αντικείμενο: κατ’ελάχιστο να είναι φοιτητής ιατρικής. Άρα αυτή η περίπτωση είχε κέρδος και για τις δυο πλευρές: οι φοιτητές μάθαιναν καλύτερα την ιατρική ορολογία σε δύο γλώσσες και η Wikipedia κέρδισε αρκετά πολύ καλά λήμματα που αλλιώς θα δημιουργούνταν δύσκολα. Επίσης, τόσο στην ιατρική όσο και στα μαθηματικά, οι φοιτητές είχαν την ευκαιρία να ασχοληθούν με εκλαϊκευτικά κείμενα που θα είχαν ως αποδέκτη το ευρύ κοινό και όχι κάποιον ακαδημαϊκό όπως ο καθηγητής τους, και άρα να χρησιμοποιήσουν ένα διαφορετικό τρόπο γραφής.

Τα παραπάνω προγράμματα έγιναν δυνατά μέσα από την συνεργασία με OKFN-Greece και τους διδάσκοντες του ΑΠΘ που δείχνουν ενδιαφέρον για το αντικείμενο. Βεβαίως, έχουν υπάρξει και άλλες προσπάθειες σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας, αλλά με μικρότερο αντίκτυπο, τουλάχιστον για την ελληνική Βικιπαίδεια. Αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για την μελλοντική επέκταση και λειτουργία παρόμοιων προγραμμάτων και σε άλλες σχολές και πανεπιστήμια της Ελλάδας. Άλλωστε, σε κάθε βήμα προχωράμε σε κάτι ακόμη καλύτερο, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές του Wikipedia Education Program. Ήδη, ένας από τους παραπάνω καθηγητές έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ένταξη ενός εκτεταμένου προγράμματος περισσότερων εβδομάδων για το επόμενο έτος. Μπορεί να δούμε κάτι καλό!

Το άρθρο αρχικά δημοσίευσα στο blog του Wikimedia Foundation.

Η Sue Gardner μιλάει στο κοινό

Η ομιλία της Sue Gardner

Καθυστερημένα κάνω σήμερα μια ανακεφαλαίωση για την συμμετοχή μου στο Wikimania στην Χάιφα του Ισραήλ. Το καλοκαίρι και κάποιες αντικειμενικές δυσκολίες δεν μου επέτρεψαν να καθίσω αρκετή συνεχόμενη ώρα με ησυχία…

Καταρχήν θα πρέπει να πω ότι ήταν κάτι το καταπληκτικό, με τέλεια οργάνωση και καταπληκτικό περιβάλλον. Φοβερή εμπειρία για εμένα, που μου έχει κάνει πολύ εντονότερη την επιθυμία να κάνω ότι μπορώ καλύτερο για την Wikipedia και τα υπόλοιπα εγχειρήματα.

Το Wikimania μετά τους τυπικούς χαιρετισμούς ξεκίνησε με τον χαιρετισμό και την παρουσίαση/αποτίμηση των πεπραγμένων του Ιδρύματος Wikimedia και τα μελλοντικά σχέδια που υπάρχουν από την διευθύντριά του την Sue Gardner. Αυτά περιγράφονται στο Wikimedia Strategic Plan και περιλαμβάνουν δραστηριότητες για:

  • αύξηση των αναγνωστών
  • αύξηση των άρθρων
  • αύξηση του ποσοστού των άρθρων υψηλής και ύψιστης ποιότητας κατά 25%
  • αύξηση των ενεργών συντακτών στους 250.000
  • αύξηση γυναικών συντακτών και συντακτών από το νότιο ημισφαίριο

Ο απολογισμός περιλάμβανε αναφορές στις

  • προσπάθειες για την δημιουργία ενός WYSIWIG επεξεργαστή (δηλαδή επεξεργαστή κειμένου στην Βικιπαίδεια «τύπου word» χωρίς να χρειάζεται να γράφει κανείς κώδικα)
  • διάφορα project (που παρουσιάστηκαν και εκτενέστερα) για την διατήρηση των νέων χρηστών
  • δραστηριοποίηση στην εκπαίδευση, όπου υπάρχουν αρκετά project σε πανεπιστήμια όπου οι φοιτητές ως εργασία γράφουν άρθρα
  • διάφορες ενέργειες για την προώθηση της Βικιπαίδειας στην Ινδία και την Βραζιλία (όπου συγκεκριμένα εστιάζει αυτή την στιγμή το WMF ως test fields)

Ακολούθως το ΔΣ του Ιδρύματος ανέβηκε (σχεδόν) σύσσωμο και απάντησε σε ερωτήσεις του κοινού. Συνοπτικά

  • στην ανησυχία για την πτώση του αριθμού των συντακτών η Phoebe Ayers απάντησε ότι οποιαδήποτε αντιμετώπιση θα γίνει έτσι ώστε να έχει μακροπρόθεσμο χαρακτήρα
  • στην ανησυχία για το μήπως μέσα από διάφορα project και εργαλείο η ΒΠ καταλήξει να γίνει κοινωνικό δίκτυο, ο Jimmy Wales απάντησε ότι δεν θα ήθελε κάτι τέτοιο, τα κοινωνικά δίκτυα τα κάνεις όταν δεν έχεις κάποιο άλλο στόχο, αλλά και ότι το να λες σε κάποιο χρήστη «ευχαριστώ για την συνεισφορά σου» δεν είναι κακό. Η Kay Walsh από τη μεριά της απάντησε ότι το κοινωνικό δίκτυο είναι δεδομένο, το πως λειτουργεί είναι κάτι διαφορετικό.
  • στο ερώτημα για το αν το Ίδρυμα θα δημιουργήσει νέα βικιεγχειρήματα, ο Jimmy Wales απάντησε ότι δεν έχει νόημα η συνεχής δημιουργία εγχειρημάτων και ότι το Ίδρυμα δεν έχει φροντίσει αρκετά για κάποια από τα υπάρχοντα εγχειρήματα όπως το Βικιλεξικό και τα Βικινέα (ειδικά για τα τελευταία είπε ότι δεν πηγαίνουν καθόλου καλά).

Άλλες ερωτήσεις αφορούσαν τα chapters, την δραστηριοποίηση στην Αφρική (βλ. παραπάνω) και την διασφάλιση της χρηματοδότησης.IMAG0106
Παρουσίασεις:

Δεν θα καταγράψω όλες τις παρουσιάσεις που παρακολούθησα αλλά μόνο επιλεκτικά ή για ότι θυμάμαι ή κράτησα σημειώσεις.

Μια από αυτές ήταν του Marc Miquel που παρουσίασε την μελέτη του πάνω στην αυτοαναφορικότητα των εθνών στις σχετικές γλωσσικές βικιπαίδειες. Τα αποτελέσματά του ήταν από 20 βικιπαίδειες ότι με διακυμάνσεις μεταξύ 25-45% των άρθρων αφορούν άρθρα για τοπικά θέματα και την εθνική ιστορία. Το συγκεκριμένο ήταν πολύ ενδιαφέρον, καθώς η πρόσφατη πρόχειρη έρευνα που έκανε ο Egmontaz έδειξε πολύ χειρότερη κατάσταση για την ελληνική βικιπαίδεια.

Ομιλία στο μεγάλο αμφιθέατροΣε session για την χρήση wiki στην εκπαίδευση, καθηγητές παρουσίασαν (σε ξεχωριστές παρουσιάσεις) τα project τους που εφάρμοσαν σε διάφορες σχολές. Ένα παράδειγμα ήταν η δημιουργία ενός wiki (proteopedia.org) από καθηγητές χημείας για την εκμετάλλευσή του στα μαθήματα. Ένα άλλο, που παρουσίασε ο Ory Amitay ήταν για την χρήση wiki σε μάθημα μεθοδολογίας της ιστορίας όπου παρατήρησε θεαματικά αποτελέσματα στους φοιτητές. Η παρουσίαση του Frank Schulenberg («Taking WP in higher education«) αφορούσε το πως κατάφεραν να εισάγουν την ΒΠ στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ και αλλού ως αποδέκτη των εργασιών των φοιτητών. Βοηθητικό υλικό, εκπαίδευση καθηγητών, φοιτητών, βοηθοί κλπ, με ανάλυση της μεθοδολογίας για την ομαλή εισαγωγή της χωρίς προβλήματα.

Η δεύτερη ημέρα ξεκίνησε με μια εκπληκτική παρουσίαση από τον dr Joseph Reagle για το «ευτυχές ατύχημα» της επιτυχίας της εγκυκλοπαίδειας η οποία βέβαια και σύμφωνα με όσα παρουσίασε είχε κατά κάποιο τρόπο προφητευτεί.

Από τις ενδιαφέρουσες ομιλίες ήταν για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι βικιπαίδειες σε γλώσσες που κινδυνεύουν και φυσικά η παρουσίαση από την Ηλέκτρα της μελέτης της για την καμπάνια της ελληνικής βικιπαίδειας.

Ένα πολύ ενδιαφέρον project ήταν μια μέθοδος/εργαλείο για την «αόρατη» συνεργασία μεταξύ διαφορετικών wikipedia για την ενημέρωση βιογραφιών με ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα. Ειδικά σε μικρές βικιπαίδειες αλλά ακόμη και στην αγγλική πολλές βιογραφίες ανθρώπων που έχουν ήδη πεθάνει δεν καταγράφουν αυτό το γεγονός καθώς δεν έγινε ευρύτερα γνωστό. Το εργαλείο εκμεταλλεύεται την κατηγοριοποίηση με έτη γέννησης/θανάτου και βρίσκει ασυνήθιστα μεγάλους σε ηλικία ανθρώπους (π.χ. 130 ετών – μάλλον έχει πεθάνει) ή αυτούς που σε κάποια βικιπαίδεια έχουν καταγραφεί ως νεκροί αλλά όχι σε άλλες. Με πολύ ενδιαφέρον για την εφαρμογή του στην ελληνική βικιπαίδεια προσχώρησα σε αυτό το project.

Παρουσιάσεις σχετικές με την διατήρηση και την εύκολη προσαρμογή νέων χρηστών ήταν ενδιαφέρουσες. Υπάλληλοι του Wikimedia παρουσίασαν νέες λειτουργίες στο wiki που είτε έχουν ήδη εφαρμοστεί ή δοκιμάζονται (Article Feedback Tool, WikiLove) είτε είναι ακόμη πειραματικές (MoodBar, Global Profile).

Πολύ ενδιαφέρουσα ήταν η παρουσίαση από τους Ρώσους για το εκκολαπτήριο νέων άρθρων και νέων χρηστών της ρώσικης βικιπαίδειας, όπου έχει δημιουργηθεί και συντηρείται ένα ολόκληρο «παράρτημα/οδηγός» εντός της βικιπαίδειας όπου οι νέοι χρήστες μπορούν να πειραματιστούν με τα νέα άρθρα τους και να έχουν όση βοήθεια χρειάζονται χωρίς φόβο να τους δαγκώσει κάποιος παλιός χρήστης ή να διαγραφεί άμεσα το άρθρο τους μόνο και μόνο επειδή δεν ξέρουν πως να το στήσουν.

Μέρος της παρουσίασηςΜια πολύ καλή παρουσίαση ήταν με τίτλο Where Wikipedia has gone wrong, what we can do to bring it back on track, όπου διαπίστωσα πραγματικά προβλήματα που έχουμε και στην ελληνική ΒΠ (για παράδειγμα την έννοια της εγκυκλοπαιδικότητας αλλά και της ουδετερότητας που αναλύθηκε πολύ καλά από τον παρουσιαστή και πάσχει με τον ίδιο τρόπο στην ελληνική ΒΠ). (slides). Και άλλες παρουσιάσεις είχαν παρόμοιο περιεχόμενο σχολιάζοντας το αρνητικό φαινόμενο της γραφειοκρατικότητας και του υπερβολικού αριθμού διαδικασιών και κανόνων που βαραίνουν την ουσιαστική λειτουργία και εργασία στην ΒΠ.

Την τρίτη ημέρα παρακολούθησα το session με παρουσιάσεις σχετικά με τις συνεργασίες με πινακοθήκες, μουσεία, αρχεία και βιβλιοθήκες (σε συντομία: GLAM) όπου πήρα πολλές πληροφορίες και υπέροχες ιδέες που θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε στην Ελλάδα (και όχι μόνο για την ΒΠ αλλά και για άλλα βικιεγχειρήματα όπως τα Commons και η Βικιθήκη).

Ακολούθως σχετικά με την κοινότητα, η παρουσίαση Wikis Love Leaders! ήταν πολύ ενδιαφέρουσα όπως και η παρουσίαση Identity, Reputation, and Gratitude από τον Brandon Harris με αντικείμενο την ανάγκη για τρόπους και λειτουργίες που να μας θυμίζουν ότι πίσω από τα usernames υπάρχουν άνθρωποι και να χρησιμοποιούμε αντίστοιχη συμπεριφορά.

Στο τελευταίο session έγινε μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση αλλά και συζήτηση με παρόν το ΔΣ του Wikimedia για την υποψηφιότητα και το τι μπορούμε να κάνουμε για την ανακήρυξη της WP ως Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO. Ομολογώ ότι άκουσα επιχειρήματα (υπέρ και κατά) και εναλλακτικές απόψεις που δεν περίμενα.

Ο Jimmy Wales μιλάει στο κοινό, στο μεγάλο αμφιθέατροΤο κλείσιμο του συνεδρίου έγινε από τον Jimmy Wales με μια καταπληκτική ομιλία (το είπα το πόσο καλά οι αμερικανοί ξέρουν να ξεσηκώνουν το κοινό;). Επισήμανε το πόσο πολύπλοκο είναι το σύστημα και το wiki για νέους χρήστες, το πόσες λειτουργίες θα έπρεπε να τροποποιηθούν για να μην μπερδεύουν και να μην αχρηστεύουν τις προσπάθειες όσων δεν ξέρουν «τα πάντα». Είπε ότι θα πρέπει να διορθωθούν αρκετά πράγματα και στις διαδικασίες, στην νοοτροπία και το πως αντιμετωπίζονται οι νέοι χρήστες έτσι ώστε να μπορούμε να προχωρήσουμε ακόμη παραπέρα.

φωτογραφία μου με τον Nartay Ashim

με τον Nartay Ashim από το Καζακστάν

Δεν μπορώ να περιγράψω εύκολα τον ενθουσιασμό μου στο Wikimania. Το να μιλάω με τόσο κόσμο από ολόκληρο τον πλανήτη για πράγματα που μας ενθουσιάζουν και έχουμε αφιερώσει την μισή ζωή μας γι’αυτό, το να συστηνόμαστε στον διπλανό μας όπου και όποτε απλά τύχει να σταθούμε κάπου, το να περπατάω στον διάδρομο και κοιτώντας τα καρτελάκια να αναγνωρίζω ονόματα και usernames ανθρώπων με τους οποίους είτε έχω μιλήσει είτε απλά γνωρίζω που κινούνται και τι κάνουν και ποια είναι η συνεισφορά τους, το να έρχονται άλλοι να μου

φωτογραφία μου με τον Jimmy Wales

με τον Jimmy Wales

μιλήσουν απλά επειδή είδαν το όνομά μου στο δικό μου καρτελάκι, το να με αγκαλιάζουν άνθρωποι που δεν τους είχα δει ποτέ ξανά αλλά ήξεραν το «geraki», το να δίνουν τόσες καλές ιδέες, το να δίνουν ενθάρρυνση για να αντιμετωπίσουμε όσα προβλήματα έχουμε, ήταν κάτι που με κρατάει ακόμη τόσο μα τόσο ενθουσιασμένο. Ανατρίχιασα από την συγκίνηση δυο φορές: στην έναρξη του συνεδρίου και στην λήξη του. Και ήμουν τόσο μα τόσο περήφανος που στην λήξη, όταν καλούσε ο Jimmy Wales τους συνέδρους να σηκωθούν αντίστροφα σύμφωνα με την χρονιά από την οποία ξεκίνησαν στην Βικιπαίδεια, ήμουν από τους πολύ λίγους που σηκώθηκαν όταν φώναξε ‘2003′!!!

 

Φωτογραφίες: