Κατά την διάρκεια του λεγόμενου ‘Debate EΛ/ΛΑΚ‘ στο φετινό fosscomm, μου κινήθηκε το ενδιαφέρον να ρίξω μια ματιά στα site των κομμάτων που συμμετείχαν σε αυτό. Για την ιστορία, είχαν κληθεί τα πολιτικά κόμματα να στείλουν εκπροσώπους τους για να παρουσιάσουν τις θέσεις τους για το ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό. Συμμετείχαν μόνο δύο εκπρόσωποι – της ΔημΑρ και των Οικολόγων-Πράσινων, ενώ το Κόμμα των Πειρατών έστειλε μόνο γραπτές θέσεις. Η όλη παρουσίαση δεν μου φάνηκε αρκετά ουσιαστική, αφού όπως ήταν αναμενόμενο δεν θα περίμενα να έρθει κάποιος πολιτικός σε ένα συνέδριο ελεύθερου λογισμικού και να εκφράσει απόψεις εναντίον του. Οπότε λίγο-πολύ είπαν αυτά που θα θέλαμε να ακούσουμε. Επίσης μου φάνηκε ιδιαίτερα πιθανό ότι οι θέσεις που κατατέθηκαν ήταν κυρίως απόψεις των εκπροσώπων (δηλαδή έστειλαν αυτούς που είχαν τέτοια φιλική σχέση προς το ελ/λακ) παρά οι επίσημες απόψεις των ίδιων των κομμάτων (που πιθανό να μην τα απασχολεί ιδιαίτερα το θέμα).

Οπότε, όπως έγραψα παραπάνω, μου κινήθηκε επιτόπου το ενδιαφέρον να ρίξω μια ματιά στα site εκείνων των κομμάτων για να δω αρχικά τι λογισμικό (cms) χρησιμοποιούν τα επίσημα site των κομμάτων, και επίσης τι άδεια χρήσης χρησιμοποιούν για το περιεχόμενο. Για το τελευταίο το θεωρώ αρκετά σημαντικό – όχι μόνο για τους πολιτικούς – για οποιονδήποτε θεωρείται ότι είναι υπέρμαχος του ελεύθερου λογισμικού και γενικότερα της πρόσβασης σε ελεύθερο περιεχόμενο. Θεωρώ ότι για έναν υπέρμαχο αυτών των ελευθεριών, εκτός από το να χρησιμοποιεί απλώς ελεύθερο λογισμικό (που μπορεί να το κάνει απλώς επειδή είναι δωρεάν) το ότι αυτό το κάνει για ιδεολογικούς λόγους θα το αποδείξει αν επίσης μοιράζεται το περιεχόμενο (ή λογισμικό) που παράγει ο ίδιος. Κατά την διάρκεια του debate δεν πρόλαβα να κάνω τις σχετικές ερωτήσεις στους εκπροσώπους. Αυτές τις ημέρες όμως έκατσα και έριξα μια ματιά για να κάνω μια πρόχειρη ανάλυση.

Για κάθε κόμμα κοίταξα τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Στον επίσημο ιστότοπό του, το cms που χρησιμοποιεί (αν είναι ελ/λακ ή όχι). Αν ένα κόμμα κόμμα λέει ότι είναι υπέρ του ελ/λακ αλλά δεν το χρησιμοποιεί, τότε μάλλον δεν το πολυενδιαφέρει.
  • Την δήλωση copyright για το περιεχόμενο του ιστότοπου. Μοιράζεται το περιεχόμενό του με ελεύθερη άδεια χρήσης ή όχι; Αν και είναι αναμενόμενο ότι πολιτικά κόμματα που θα ήθελαν οι επίσημες θέσεις του και το προπαγανδιστικό υλικό να αναπαράγονται όσο το δυνατό περισσότερο, φαίνεται ότι για τους περισσότερους το κτητικό ένστικτο είναι δυνατότερο από οποιαδήποτε κοινή λογική. Σημειώνω ότι η δήλωση για ελεύθερη αναπαραγωγή δεν θα ήταν πρωτοποριακή. Παλιότερα είχα ανακαλύψει μια τέτοια προ-Creative Commons άδεια στην προπαγανδιστική Σοβιετολογία της δεκαετίας του ’60.
  • Τις άδειες χρήσης στο επίσημο flickr του κόμματος. Δεδομένο είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου που μπορεί να παράγει ένα πολιτικό κόμμα είναι τα Δελτία Τύπου του, οι πολιτικές απόψεις του κλπ., πράγματα που δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για χρήση σε άλλα έργα (για το λεγόμενο remix). Η πρακτική στην Βικιπαίδεια έχει δείξει ότι πολύ χρήσιμες για αυτή μπορεί να είναι φωτογραφίες που έχουν τραβηχτεί για λογαριασμό ενός κόμματος ή θεσμού και δημοσιεύονται με ελεύθερη άδεια χρήσης. Αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εικονογράφηση των εγκυκλοπαιδικών λημμάτων για τους πολιτικούς (είτε του κόμματος είτε άλλων με τους οποίους συναντούνται). Πέρα από τον επίσημο ιστότοπο του κόμματος, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των φωτογραφιών συνήθως ανεβαίνει στο flickr

Για όλα τα κόμματα κοίταξα αν έχουν άλλους μηχανισμούς διαμοιράσματος περιεχομένου, όπως αν ανεβάζουν αλλού φωτογραφίες κλπ. Δεν υπάρχουν ιδιαιτεροι τέτοιοι μηχανισμοί που θα μπορούσαν να βγάλουν σχετικά αποτελέσματα, για παράδειγμα δεν κοίταξα καθόλου τις σελίδες Facebook των κομμάτων, αφού εκεί δεν σημειώνεται σχεδόν ποτέ η άδεια χρήσης των φωτογραφιών και του περιεχομένου. Στην περίπτωση του YouTube, ενώ υπάρχει μηχανισμός για την σήμανση ενός video ως Creative-Commons-Attribution, με τέτοια άδεια χρήσης έχει σημανθεί video μόνο των Πειρατών. Να υποθέσουμε ότι τα υπόλοιπα κόμματα που χρησιμοποιούν “Τυπική άδεια YouTube” δεν θα ήθελαν τα διαφημιστικά τους μηνύματα να αντιγραφούν και σε άλλα site;

Παραθέτω σε πίνακα τα ευρήματα της πρόχειρης ανάλυσης. Περιλαμβάνονται τα κόμματα που είχαν μεγαλύτερα ποσοστά στις τελευταίες εκλογές με την προσθήκη των Πειρατών που υποτίθεται ότι είναι στα άμεσα ενδιαφέροντα του κόμματος.

ΠΑΣΟΚ, Οικολόγοι-Πράσινοι και Δημοκρατική Συμμαχία έχουν ελεύθερη άδεια χρήσης για το περιεχόμενο του ιστότοπου (Cc-by-sa-3.0-gr). Για την περίπτωση της Δημοκρατικής Συμμαχίας σημειώνεται ότι στους Όρους Χρήσης γίνεται αναφορά στο copyright χωρίς αναφορά σε Creative Commons. Ας υποθέσουμε ότι απλώς το ξέχασαν εκεί και ισχύει η σημείωση στο footer. Οι Πειρατές χρησιμοποιούν by-nc-sa/3.0. Με όρο non-commercial δεν μπορεί να θεωρηθεί ελεύθερη άδεια. Όλα τα υπόλοιπα κόμματα είτε αναφέρουν ρητά “All rights reserved” είτε τίποτε, που είναι το ίδιο πράγμα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται και η Δημοκρατική Αριστερά που συμμετείχε στο debate.

Από άποψη CMS, τα πράγματα είναι καλύτερα, αφού αρκετά από τα κόμματα χρησιμοποιούν τα δημοφιλή Drupal, Joomla ή WordPress. Το ΠΑΣΟΚ από ότι φαίνεται χρησιμοποιεί το BetaCMS υπό άδεια LGPL. Ανεξάρτητοι Έλληνες, ΚΚΕ, Δημοκρατική Συμμαχία δεν φαίνεται τι cms χρησιμοποιούν (προφανώς ιδιοταγή) και η Χρυσή Αυγή χρησιμοποιεί την ιδιοταγή expressionengine. Σε σύνολο 14, τα 10 χρησιμοποιούν ανοιχτό λογισμικό, ίσως επειδή τα συγκεκριμένα cms είναι δωρεάν, δημοφιλή και ευκολόχρηστα και όχι λόγω φιλοσοφίας.

Στο flickr δεν είναι πολλά τα κόμματα που μοιράζουν περιεχόμενο. Από όλα, μόνο το ΠΑΣΟΚ μοιράζει φωτογραφίες υπό cc-by-sa-2.0. Η ΝΔ και η ΔημΣυμ μοιράζουν φωτογραφίες υπό άδειες non-derivatives και non-commercial αντίστοιχα (μη ελεύθερες). Η ΔημΑρ έχει επίσημο λογαριασμό χωρίς να έχει ανεβάσει οτιδήποτε. ΣΥΡΙΖΑ, ΛΑΟΣ, Οικολόγοι-Πράσινοι και ΑΝΤΑΡΣΥΑ μοιράζουν υλικό με “All rights reserved”.

Συνολικά, αυτό που τα πετυχαίνει καλύτερα σε όλους τους τομείς ήταν το ΠΑΣΟΚ που χρησιμοποιεί ελ/λακ αλλά μοιράζεται επίσης ελεύθερα το δικό του περιεχόμενο (εκατοντάδες φωτογραφίες). Τα υπόλοιπα κόμματα από ότι φαίνεται είτε δεν τους απασχολεί ιδιαίτερα είτε κάνουν πολύ μικρές, πολύ διστακτικές κινήσεις.

Φυσικά δεν θα πρότεινα σε κανέναν να ψηφίσει με βάση τα παραπάνω. Τα ζητήματα που μας απασχολούν στις θέσεις των κομμάτων είναι πολύ περισσότερα από το αν μοιράζουν μερικές φωτογραφίες ή video με cc-by-sa ή cc-by-nc. Γι’αυτό άλλωστε και τα παραπάνω τα βγάζω με την λήξη της ψηφοφορίας.

Γενικά η άποψή μου είναι ότι όταν αγορεύουμε υπέρ του ελεύθερου λογισμικού ή περιεχόμενου, θα πρέπει εκτός από το να εκφράζουμε απλώς την “συμπάθεια” προς αυτό και να σχολιάζουμε πόσο καλύτερος είναι ο Firefox έναντι του Internet Explorer, να είμαστε έτοιμοι να συμμετέχουμε σε αυτή την κουλτούρα μοιράζοντας και ότι μπορούμε εμείς στους υπόλοιπους.

update: Παρέλειψα να αναφέρω τις απαντήσεις των κομμάτων στις ερωτήσεις που τους έθεσε ο elkosmas σχετικά με τις θέσεις τους για το ανοιχτό λογισμικό. Υπάρχουν από το 2012 οι θέσεις των Οικολόγων-Πράσινων, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, Δράση/Φιλελεύθερη Συμμαχία, και από το 2007 του ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ. Θα ήταν ενδιαφέρον αν την επόμενη φορά προστεθεί μια ερώτηση σχετικά με τις προθέσεις προσφοράς σε ελεύθερο περιεχόμενο από το κάθε κόμμα.

ΥΓ: Αν έχω κάνει κάποια λάθη στα παραπάνω ευρύματα ή έχει κάποιος να προσθέσει κάτι, με χαρά θα ενημερώσω το άρθρο.

Coding Challenge Logo

Το Wikimedia Foundation έχει προκηρύξει το διαγωνισμό October 2011 Coding Challenge για τον οποίο οι δηλώσεις συμμετοχής έχουν ήδη αρχίσει. Οι προγραμματιστές καλούνται να ενισχύσουν το MediaWiki, το λογισμικό πάνω στο οποίο λειτουργεί η Wikipedia, με ένα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Mobile Photo Upload – επιφόρτωση φωτογραφιών και βίντεο μέσω smartphone
  • Κάνοντας την Wikipedia Περισσότερο Ζωντανή – παρουσίαση των αλλαγών σε πραγματικό χρόνο
  • Wikipedia Slideshow – επίδειξη των όμορφων πολυμέσων της Wikipedia

Ο στόχος είναι απλός. Να βρεθούν προγραμματιστές που έχουν επίσης δεσμευθεί από το όραμα του Wikimedia: έναν κόσμο όπου κάθε ανθρώπινη ύπαρξη μπορεί ελεύθερα να μοιράζεται το σύνολο της γνώσης. Έχουν επιλεγεί κωδικοποιημένες προκλήσεις για πράγματα που είναι συναρπαστικά και εφικτά, και θα ήταν χρήσιμα στους χρήστες της Wikipedia παγκοσμίως.

Το μεγάλο βραβείο για κάθε πρόκληση θα είναι ένα ταξίδι με όλα τα έξοδα πληρωμένα σε μια εκδήλωση Wikimedia της επιλογής τους το 2012.  Άλλοι νικητές θα λάβουν ένα πιστοποιητικό αριστείας στον προγραμματισμό από το Ίδρυμα Wikimedia (μια μεγάλη προσθήκη στο βιογραφικό του καθενός).

Μέσα σε λιγότερο από μια ημέρα, 500 διαγωνιζόμενοι από 80 χώρες είχαν ήδη υπογράψει να συμμετέχουν, αλλά οι αιτήσεις συμμετοχής στο διαγωνισμό θα γίνονται δεκτές μέχρι τις 7 του Νοέμβρη, 2011, ώρα 23:59 UTC. Ο κώδικας θα πρέπει να ανεβεί στο Github, Gitorious, ή MediaWiki και πρέπει να είναι πλήρως ανοικτού κώδικα. Δείτε τους κανόνες και το FAQ για λεπτομέρειες.

 

εικονίδιο μετάφρασηςΔιάβασα ένα άρθρο του Amir Aharoni  (βικιπαιδιστής από το Ισραήλ) σχετικά με το παράδοξο της μετάφρασης λογισμικού.  Το ζήτημα είναι ότι οι άνθρωποι που ξέρουν πολύ καλά αγγλικά τείνουν συχνά να χρησιμοποιούν το λογισμικό στα αγγλικά ακόμη και αν υπάρχει μετάφραση στην γλώσσα τους για διάφορους λόγους. Από την άλλη, αυτοί που προτιμούν να χρησιμοποιούν λογισμικό στην γλώσσα τους, είτε δεν θα χρησιμοποιήσουν το λογισμικό αν δεν υπάρχει μετάφραση είτε δεν καταλαβαίνουν τα λάθη μετάφρασης όπου υπάρχουν. Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.

Για να διορθωθούν λάθη στις μεταφράσεις θα πρέπει να τα αναγνωρίσει κάποιος οπότε περισσότεροι άνθρωποι που ξέρουν αγγλικά θα πρέπει να χρησιμοποιούν το λογισμικό. Όμως αυτοί που ξέρουν καλά αγγλικά δεν χρησιμοποιούν τη γλώσσα τους. Γι’αυτό και ο Amir προτείνει ότι αυτοί που ξέρουν καλά αγγλικά θα πρέπει να χρησιμοποιούν λογισμικό στην γλώσσα τους (π.χ. ελληνικά) όχι από αίσθημα “εθνικής υπερηφάνιας” αλλά για να βοηθήσουν αυτούς που δεν ξέρουν, αναφέροντας λάθη ή διορθώνοντάς τα οι ίδιοι.

Εγώ θα πρόσθετα ένα άλλο πρόβλημα που παρατήρησα ο ίδιος (π.χ. στις μεταφράσεις του MediaWiki). Αρκετοί από αυτούς που ασχολούνται με τις μεταφράσεις κάνουν μόνο αυτό. Δηλαδή κάνουν μαζική μεταφραστική δουλειά σε λογισμικό, το οποίο όμως μπορεί να μη χρησιμοποιούν οι ίδιοι. Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα εκεί όπου η μετάφραση ενός string μπορεί να μην έχει νόημα όταν ο μεταφραστής δεν ξέρει σε ποια λειτουργία χρησιμοποιείται. Ακόμη χειρότερα βέβαια όταν ο ίδιος μεταφραστής αποφασίσει να μεταφράσει κατά λέξη αλλά και να διατηρήσει λίγη από την “σοβαρότητα” που πιστεύει ότι θα πρέπει να έχει το λογισμικό. Έτσι είδα την καταπληκτική μετάφραση ενός συνδέσμου προς μια κεντρική σελίδα από “Home” σε “Οικία”!

Οπότε έχουμε δυο πράγματα όπου οι χρήστες του ελεύθερου λογισμικού μπορούν να προσφέρουν πολύ εύκολα σε άλλους. Να μεταφράζουν ή έστω να υποδεικνύουν λάθη. Και το καλύτερο αποτέλεσμα γι’αυτό μπορούμε να το έχουμε αν οι heavy users μιας εφαρμογής που ξέρουν καλά αγγλική να κάνουν λίγη υπομονή και να χρησιμοποιούν την εφαρμογή στην δική τους γλώσσα.

Σημειώνω ότι η μετάφραση τόσο του MediaWiki γίνεται στο translatewiki όπου γίνεται και η μετάφραση και άλλων ελεύθερων εφαρμογών και υπηρεσιών (π.χ. το FreeCol, το OpenStreetMap και το StatusNet).

 

 

Το Πανεπιστήμιο Πατρών και η ΕΕΛ/ΛΑΚ υπό την αιγίδα της Ειδικής Γραμματείας Ψηφιακού Σχεδιασμού διοργανώνουν “Ανοιχτό Διαγωνισμό Ιδεών ολοκληρωμένης πλατφόρμας Ψηφιακού Αναγνώστη Βιβλίων (e-book reader)” που θα απευθύνεται στα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας. Η προκύρυξη του διαγωνισμού είναι στο στάδιο της διαβούλευσης, οπότε μπορούν να προταθούν ιδέες για την διαμόρφωση του τελικού κειμένου. Ενθαρύννεται η συμμετοχή ομάδων επιστημόνων και ειδικών που θα καταθέσουν εμπνευσμένες προτάσεις. Το έργο θα ονομάζεται “Αναγνώστης Βιβλίων Ανοικτής Αρχιτεκτονικής”, και θέτει ως στόχους την δημιουργία καινοτόμων εργαλείων και εφαρμογών καθώς και την δημιουργική και αποτελεσματική ενσωμάτωσή τους στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Δικαίωμα συμμετοχής στον διαγωνισμό, έχουν Φυσικά και Νομικά Πρόσωπα, χωρίς κανέναν περιορισμό.

Περισσότερες πληροφορίες στον δικτυακό τόπο του διαγωνισμού στην διεύθυνση http://b.ook.gr/

μέσω Ελεύθερο Λογισμικό / Λογισμικό ανοιχτού κώδικα – Διαγωνισμός Ιδεών για τον Αναγνώστη Ψηφιακών Βιβλίων.