Κόμματα και ελεύθερο λογισμικό/περιεχόμενο
Κατά την διάρκεια του λεγόμενου “Debate EΛ/ΛΑΚ“ στο φετινό fosscomm, μου κινήθηκε το ενδιαφέρον να ρίξω μια ματιά στα site των κομμάτων που συμμετείχαν σε αυτό. Για την ιστορία, είχαν κληθεί τα πολιτικά κόμματα να στείλουν εκπροσώπους τους για να παρουσιάσουν τις θέσεις τους για το ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό. Συμμετείχαν μόνο δύο εκπρόσωποι – της ΔημΑρ και των Οικολόγων-Πράσινων, ενώ το Κόμμα των Πειρατών έστειλε μόνο γραπτές θέσεις. Η όλη παρουσίαση δεν μου φάνηκε αρκετά ουσιαστική, αφού όπως ήταν αναμενόμενο δεν θα περίμενα να έρθει κάποιος πολιτικός σε ένα συνέδριο ελεύθερου λογισμικού και να εκφράσει απόψεις εναντίον του. Οπότε λίγο-πολύ είπαν αυτά που θα θέλαμε να ακούσουμε. Επίσης μου φάνηκε ιδιαίτερα πιθανό ότι οι θέσεις που κατατέθηκαν ήταν κυρίως απόψεις των εκπροσώπων (δηλαδή έστειλαν αυτούς που είχαν τέτοια φιλική σχέση προς το ελ/λακ) παρά οι επίσημες απόψεις των ίδιων των κομμάτων (που πιθανό να μην τα απασχολεί ιδιαίτερα το θέμα).
Οπότε, όπως έγραψα παραπάνω, μου κινήθηκε επιτόπου το ενδιαφέρον να ρίξω μια ματιά στα site εκείνων των κομμάτων για να δω αρχικά τι λογισμικό (cms) χρησιμοποιούν τα επίσημα site των κομμάτων, και επίσης τι άδεια χρήσης χρησιμοποιούν για το περιεχόμενο. Για το τελευταίο το θεωρώ αρκετά σημαντικό – όχι μόνο για τους πολιτικούς – για οποιονδήποτε θεωρείται ότι είναι υπέρμαχος του ελεύθερου λογισμικού και γενικότερα της πρόσβασης σε ελεύθερο περιεχόμενο. Θεωρώ ότι για έναν υπέρμαχο αυτών των ελευθεριών, εκτός από το να χρησιμοποιεί απλώς ελεύθερο λογισμικό (που μπορεί να το κάνει απλώς επειδή είναι δωρεάν) το ότι αυτό το κάνει για ιδεολογικούς λόγους θα το αποδείξει αν επίσης μοιράζεται το περιεχόμενο (ή λογισμικό) που παράγει ο ίδιος. Κατά την διάρκεια του debate δεν πρόλαβα να κάνω τις σχετικές ερωτήσεις στους εκπροσώπους. Αυτές τις ημέρες όμως έκατσα και έριξα μια ματιά για να κάνω μια πρόχειρη ανάλυση.
Για κάθε κόμμα κοίταξα τα ακόλουθα στοιχεία:
- Στον επίσημο ιστότοπό του, το cms που χρησιμοποιεί (αν είναι ελ/λακ ή όχι). Αν ένα κόμμα κόμμα λέει ότι είναι υπέρ του ελ/λακ αλλά δεν το χρησιμοποιεί, τότε μάλλον δεν το πολυενδιαφέρει.
- Την δήλωση copyright για το περιεχόμενο του ιστότοπου. Μοιράζεται το περιεχόμενό του με ελεύθερη άδεια χρήσης ή όχι; Αν και είναι αναμενόμενο ότι πολιτικά κόμματα που θα ήθελαν οι επίσημες θέσεις του και το προπαγανδιστικό υλικό να αναπαράγονται όσο το δυνατό περισσότερο, φαίνεται ότι για τους περισσότερους το κτητικό ένστικτο είναι δυνατότερο από οποιαδήποτε κοινή λογική. Σημειώνω ότι η δήλωση για ελεύθερη αναπαραγωγή δεν θα ήταν πρωτοποριακή. Παλιότερα είχα ανακαλύψει μια τέτοια προ-Creative Commons άδεια στην προπαγανδιστική Σοβιετολογία της δεκαετίας του ’60.
- Τις άδειες χρήσης στο επίσημο flickr του κόμματος. Δεδομένο είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου που μπορεί να παράγει ένα πολιτικό κόμμα είναι τα Δελτία Τύπου του, οι πολιτικές απόψεις του κλπ., πράγματα που δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για χρήση σε άλλα έργα (για το λεγόμενο remix). Η πρακτική στην Βικιπαίδεια έχει δείξει ότι πολύ χρήσιμες για αυτή μπορεί να είναι φωτογραφίες που έχουν τραβηχτεί για λογαριασμό ενός κόμματος ή θεσμού και δημοσιεύονται με ελεύθερη άδεια χρήσης. Αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εικονογράφηση των εγκυκλοπαιδικών λημμάτων για τους πολιτικούς (είτε του κόμματος είτε άλλων με τους οποίους συναντούνται). Πέρα από τον επίσημο ιστότοπο του κόμματος, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των φωτογραφιών συνήθως ανεβαίνει στο flickr
Για όλα τα κόμματα κοίταξα αν έχουν άλλους μηχανισμούς διαμοιράσματος περιεχομένου, όπως αν ανεβάζουν αλλού φωτογραφίες κλπ. Δεν υπάρχουν ιδιαιτεροι τέτοιοι μηχανισμοί που θα μπορούσαν να βγάλουν σχετικά αποτελέσματα, για παράδειγμα δεν κοίταξα καθόλου τις σελίδες Facebook των κομμάτων, αφού εκεί δεν σημειώνεται σχεδόν ποτέ η άδεια χρήσης των φωτογραφιών και του περιεχομένου. Στην περίπτωση του YouTube, ενώ υπάρχει μηχανισμός για την σήμανση ενός video ως Creative-Commons-Attribution, με τέτοια άδεια χρήσης έχει σημανθεί video μόνο των Πειρατών. Να υποθέσουμε ότι τα υπόλοιπα κόμματα που χρησιμοποιούν «Τυπική άδεια YouTube» δεν θα ήθελαν τα διαφημιστικά τους μηνύματα να αντιγραφούν και σε άλλα site;
Παραθέτω σε πίνακα τα ευρήματα της πρόχειρης ανάλυσης. Περιλαμβάνονται τα κόμματα που είχαν μεγαλύτερα ποσοστά στις τελευταίες εκλογές με την προσθήκη των Πειρατών που υποτίθεται ότι είναι στα άμεσα ενδιαφέροντα του κόμματος.
ΠΑΣΟΚ, Οικολόγοι-Πράσινοι και Δημοκρατική Συμμαχία έχουν ελεύθερη άδεια χρήσης για το περιεχόμενο του ιστότοπου (Cc-by-sa-3.0-gr). Για την περίπτωση της Δημοκρατικής Συμμαχίας σημειώνεται ότι στους Όρους Χρήσης γίνεται αναφορά στο copyright χωρίς αναφορά σε Creative Commons. Ας υποθέσουμε ότι απλώς το ξέχασαν εκεί και ισχύει η σημείωση στο footer. Οι Πειρατές χρησιμοποιούν by-nc-sa/3.0. Με όρο non-commercial δεν μπορεί να θεωρηθεί ελεύθερη άδεια. Όλα τα υπόλοιπα κόμματα είτε αναφέρουν ρητά «All rights reserved» είτε τίποτε, που είναι το ίδιο πράγμα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται και η Δημοκρατική Αριστερά που συμμετείχε στο debate.
Από άποψη CMS, τα πράγματα είναι καλύτερα, αφού αρκετά από τα κόμματα χρησιμοποιούν τα δημοφιλή Drupal, Joomla ή WordPress. Το ΠΑΣΟΚ από ότι φαίνεται χρησιμοποιεί το BetaCMS υπό άδεια LGPL. Ανεξάρτητοι Έλληνες, ΚΚΕ, Δημοκρατική Συμμαχία δεν φαίνεται τι cms χρησιμοποιούν (προφανώς ιδιοταγή) και η Χρυσή Αυγή χρησιμοποιεί την ιδιοταγή expressionengine. Σε σύνολο 14, τα 10 χρησιμοποιούν ανοιχτό λογισμικό, ίσως επειδή τα συγκεκριμένα cms είναι δωρεάν, δημοφιλή και ευκολόχρηστα και όχι λόγω φιλοσοφίας.
Στο flickr δεν είναι πολλά τα κόμματα που μοιράζουν περιεχόμενο. Από όλα, μόνο το ΠΑΣΟΚ μοιράζει φωτογραφίες υπό cc-by-sa-2.0. Η ΝΔ και η ΔημΣυμ μοιράζουν φωτογραφίες υπό άδειες non-derivatives και non-commercial αντίστοιχα (μη ελεύθερες). Η ΔημΑρ έχει επίσημο λογαριασμό χωρίς να έχει ανεβάσει οτιδήποτε. ΣΥΡΙΖΑ, ΛΑΟΣ, Οικολόγοι-Πράσινοι και ΑΝΤΑΡΣΥΑ μοιράζουν υλικό με «All rights reserved».
Συνολικά, αυτό που τα πετυχαίνει καλύτερα σε όλους τους τομείς ήταν το ΠΑΣΟΚ που χρησιμοποιεί ελ/λακ αλλά μοιράζεται επίσης ελεύθερα το δικό του περιεχόμενο (εκατοντάδες φωτογραφίες). Τα υπόλοιπα κόμματα από ότι φαίνεται είτε δεν τους απασχολεί ιδιαίτερα είτε κάνουν πολύ μικρές, πολύ διστακτικές κινήσεις.
Φυσικά δεν θα πρότεινα σε κανέναν να ψηφίσει με βάση τα παραπάνω. Τα ζητήματα που μας απασχολούν στις θέσεις των κομμάτων είναι πολύ περισσότερα από το αν μοιράζουν μερικές φωτογραφίες ή video με cc-by-sa ή cc-by-nc. Γι’αυτό άλλωστε και τα παραπάνω τα βγάζω με την λήξη της ψηφοφορίας.
Γενικά η άποψή μου είναι ότι όταν αγορεύουμε υπέρ του ελεύθερου λογισμικού ή περιεχόμενου, θα πρέπει εκτός από το να εκφράζουμε απλώς την «συμπάθεια» προς αυτό και να σχολιάζουμε πόσο καλύτερος είναι ο Firefox έναντι του Internet Explorer, να είμαστε έτοιμοι να συμμετέχουμε σε αυτή την κουλτούρα μοιράζοντας και ότι μπορούμε εμείς στους υπόλοιπους.
update: Παρέλειψα να αναφέρω τις απαντήσεις των κομμάτων στις ερωτήσεις που τους έθεσε ο elkosmas σχετικά με τις θέσεις τους για το ανοιχτό λογισμικό. Υπάρχουν από το 2012 οι θέσεις των Οικολόγων-Πράσινων, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, Δράση/Φιλελεύθερη Συμμαχία, και από το 2007 του ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ. Θα ήταν ενδιαφέρον αν την επόμενη φορά προστεθεί μια ερώτηση σχετικά με τις προθέσεις προσφοράς σε ελεύθερο περιεχόμενο από το κάθε κόμμα.
ΥΓ: Αν έχω κάνει κάποια λάθη στα παραπάνω ευρύματα ή έχει κάποιος να προσθέσει κάτι, με χαρά θα ενημερώσω το άρθρο.
3 σχόλια Ιουνίου 17, 2012
Η Wikipedia είναι μια γενική εγκυκλοπαίδεια και φυσικά ως τέτοια περιλαμβάνει και μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα άρθρα σχετικά με τα μαθηματικά. Μια επισκόπηση της 
Free Software Foundation